ΝΕΟΦΑΝΕΙΣ
ΆΓΙΟΙ ΡΑΦΑΗΛ, ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ
ΟΜΙΛΙΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΡΑΛΛΗ
ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ
ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΠΡΟΚΟΠΙΔΗ
03.03.2010
«Η
ομιλία πραγματοποιήθηκε στις τρεις Μαρτίου του δύο χιλιάδες δέκα, στον
κατάμεστο από στελέχη και προσφάτως ανακαινισθέντα και εγκαινιασθέντα, Ιερό Ναό
του Αγίου Γεωργίου του στρατοπέδου Προκοπίδη, από την κυρία Βασιλική Ράλλη μετά
από πρόσκληση του διοικητού της ΙΙΙ ΤΑΞΥΠ Ταξιάρχου Καραϊσκου Δημητρίου».
Η συγκίνηση μου είναι πάρα πολύ μεγάλη αυτή τη στιγμή, που θα μιλήσω μέσα σ’ αυτόν τον ιερό ναό για την ιερή υπόθεση των νεοφανών αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης.
Η ιερή αυτή υπόθεση είναι μία θαυμαστή
πραγματικότητα χωρίς καμιά απολύτως υπερβολή, τα συγκλονιστικά γεγονότα της τα
έχω ζήσει επί σειρά ετών, τόσο έντονα που έχουν χαραχτεί ανεξίτηλα στην καρδιά
μου την ίδια. Αυτή την ιερή υπόθεση εξιστόρησε για πρώτη φορά ο αείμνηστος
Φώτης Κόντογλου βάσει των καταθέσεων των αυτοπτών μαρτύρων. Επειδή όμως οι
άγιοι απεκάλυψαν σταδιακά το ιστορικό τους, υπήρχαν μερικά κενά, τα οποία
απεκάλυψαν αργότερα, γι’ αυτό λοιπόν όταν το ιστορικό τους ολοκληρώθηκε μ’
έβαλε εμένα ο Μητροπολίτης Ιερισσού και Αγίου Όρους, τον οποίο είχαμε τότε στη
Μυτιλήνη πρωτοσύγκελο, κι έγραψα ολοκληρωμένο το ιστορικό χωρίς κενά, χωρίς
σκοτεινά σημεία μέσα στο βιβλίο μου που έχει το τίτλο « Καρυές, ο λόφος των
Αγίων».
Τώρα θα σας την διηγηθώ αυτή την
υπόθεση, περιληπτικά βέβαια, γιατί είναι πάρα πολύ μεγάλη για να μην σας
κουράσω, αλλά όμως με χρονολογική σειρά και από την αρχή. Γιατί κι όπως έλεγαν
και οι αρχαίοι πρόγονοι μας «η αρχή είναι το ήμισυ του παντός».
Λοιπόν, ένα χιλιόμετρο περίπου έξω απ’
το χωριό της Θερμής, είναι ο λόφος των Καρυών. Αυτός ο λόφος έχει δύο ακόμα
τοπωνυμίες, Αίγυπτος και καλόγηρος. Την τοπωνυμία Αίγυπτο την έχει πάρει από
τους νηπτικούς πατέρες και οπαδούς του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, που έζησαν
εκεί επάνω κι ασκήτεψαν πριν από τους αγίους. Σ’ αυτούς οφείλεται η τοπωνυμία
Καρυές, γιατί όπως λέει η παράδοση, είχαν έρθει από τις Καρυές του Αγίου Όρους.
Όσον αφορά όμως την τοπωνυμία Καλόγηρος, την έχει πάρει από μια υπερφυσική
οπτασία, με τη μορφή ενός καλογήρου, που την έβλεπαν χρόνια ολόκληρα, αιώνες
μπορώ να πω, να περιφέρεται εκεί επάνω μ’ ένα θυμιατήρι στο χέρι και να χάνεται
με μια λάμψη κι επειδή όσοι είδαν αυτόν τον καλόγηρο, το καλό φάντασμα όπως το
ονόμαζαν, διότι όποιος τον είδε δεν έπαθε ποτέ κακό, το γνώριζαν το καλό
φάντασμα όπως σας είπα.
Εκεί στο λόφο αυτόν επάνω, ήταν το
ελαιόκτημα του μεγαλυτέρου άρχοντα της περιοχής, του Τούρκου του Χασάν αφέντη.
Μέσα σ’ αυτό το ελαιόκτημα, υπήρχε ένα ερημοκλήσι της Παναγίας. Αυτό αποτελείτο
μόνο από μερικές σπασμένες εκλησόπετρες και ένα γέρικο δένδρο που το σκίαζε και
το θεωρούσαν πάρα πολύ θαυματουργό και
οι Τούρκοι και οι ρωμιοί, διότι πολλές φορές το είχαν δει να καταυγάζεται από
φως ουράνιο. Κι άλλες φορές πάλι είχαν ακούσει μέσα σ’ αυτό κτύπους καμπάνας
και τον απόηχο μιας ουράνιας ψαλμωδίας. Επειδή δε αυτόπτες μάρτυρες ήταν και
Τούρκοι ακόμα, γι’ αυτό ο ιδιοκτήτης του ελαιοκτήματος, ο Χασάν αφέντης,
επέτρεπε στους χριστιανούς να ανεβαίνουν μία φορά το χρόνο και να τελούν Λειτουργία
μέσα σ’ αυτό το ερημοκλήσι.
Όταν οι νέοι ρωτούσαν τους ηλικιωμένους, γιατί
η μοναδική Λειτουργία να γίνεται Λαμπροτρίτη, οι ηλικιωμένοι απαντούσαν: έτσι
το βρήκαμε από τους προγόνους μας. Όπως αργότερα απεκάλυψε ο άγιος Ραφαήλ, ήταν
η ημέρα του μαρτυρίου τους, δηλαδή το μνημόσυνο τους.
Όταν έγινε η καταστροφή της Μικράς
Ασίας, το χωριό της Θερμής γέμισε πρόσφυγες, προσφυγική ήταν κι η δική μας
οικογένεια, μια από τις πιο ρημαγμένες και πιο αποδεκατισμένες οικογένειες από
τους Τούρκους. Τον πατέρα μου τον είχαν αιχμαλωτίσει οι Τούρκοι, και η μητέρα
μου νύμφη ακόμα επτά μηνών και τεσσάρων έγκυος σε μένα, σώθηκε ως εκ θαύματος
φεύγοντας την τελευταία στιγμή με μια ψαρόβαρκα από μια απόμερη ακρογιαλιά του
Μοσχονησιού και ήρθε στη Θερμή. Κατοίκησε, την έβαλε η κοινότητα σε ένα
τουρκόσπιτο του Αρίφ αφέντη, μαζί με άλλες έξη προσφυγικές οικογένειες.
Όταν οι Τούρκοι έφυγαν μετά την
ανταλλαγή των πληθυσμών στο τέλος του χίλια εννιακόσια είκοσι τέσσερα, η Εθνική
Τράπεζα πήρε τα κτήματα τους, τα έκοψε σε κομμάτια για να τα μοιράσει στους
πρόσφυγες ως αποζημίωση. Μια ντόπια θερμιώτισσα που λεγόταν Βασιλικώ Καρακωνσταντή,
είπε στη μητέρα μου: έλα να πάμε στις Καρυές, που ‘ναι το ερημοκλήσι της
Παναγίας, που είναι πολύ θαυματουργό, να την παρακαλέσεις να σου δώσουν ένα
κομμάτι κτήμα εδώ κοντά, μη σε στείλουν σε μακρινό χωριό που είσαι χήρα με
ορφανό, γιατί εν τω μεταξύ είχα γεννηθεί εγώ.
Το
ίδιο απόγευμα η μητέρα μου την ακολούθησε, και όπως μου είπε, γονάτισα παιδί
μου ανάμεσα στις σπασμένες εκλησόπετρες, είδα και τα βουνά της πατρίδας μας
απέναντι που φαίνονται ολοκάθαρα, τα Μοσχονήσια και το Αϊβαλί και σφίγγοντας
στην αγκαλιά μου μια χάρτινη εικόνα της Παναγίας που βρήκα εκεί, άρχισα να
κλαίω με λυγμούς λέγοντας: «εσύ ξέρεις Παναγία μου τη συμφορά που με βρήκε, για
μια νύχτα έχασα τον άνδρα μου, την πατρίδα μου, το σπίτι μου, την περιουσία
μου, το νοικοκυριό μου και τώρα είμαι χήρα πάμπτωχη με ένα ορφανό στην αγκαλιά.
Βοήθησε με να μου δώσουν ένα κομμάτι κτήμα εδώ κοντά σου, να ζήσω το ορφανό μου
και σου υπόσχομαι οπότε μου τα φέρεις βολικά, εγώ να σου κτίσω εκκλησάκι να μην
είσαι στο ύπαιθρο». Κατέβηκε από το βουνό ανακουφισμένη.
Αυτή
τη νύχτα όπως μου είπε ονειρεύτηκε τη Παναγία, της έδωσε ένα χαρτί με πολλά
γράμματα λέγοντας: «Αγγελική πάρ’ το είναι το συμβόλαιο του κτήματος, το κτήμα
αυτό με το εκκλησάκι μου είναι θέλημα Θεού να δοθεί σε σένα τη βασανισμένη,
αλλά με τόση πίστη γυναίκα. Πρόσεξε όμως το τάξιμο που μου ‘κανες να κτίσεις το
εκκλησάκι, δεν πρέπει να το ξεχάσεις». Η μητέρα μου έπεσε στα πόδια της κλαίγοντας
και ξύπνησε. Το πρωί είπε το όνειρο της στις συγκάτοικες της, που ήταν άλλες
έξη οικογένειες ακόμα στο ίδιο σπίτι, το απέδωσαν στη λαχτάρα που είχε να πάρει
εκεί κοντά ένα κτήμα. Πέρασαν τέσσερα χρόνια από τότε, το 1928 μοίρασε η Τράπεζα
τα κτήματα στους πρόσφυγες. Και ως εκ θαύματος κληρώθηκε αυτό ακριβώς το τμήμα
του κτήματος του Χασάν αφέντη με το ερημοκλήσι της Παναγίας στο όνομα της μητέρας
μου, Αγγελικής Μαραγκού. Και το αμέσως συνεχόμενο στο όνομα του πατέρα μου που
δεν ήταν παιδιά, η θεία μου ζούσε μαζί μου μέχρι τα 95 της χρόνια και
πεθαίνοντας το άφησαν κι αυτό σε μένα. Όλο το κτήμα του Χασάν αφέντη περιήλθε
στη δική μας οικογένεια.
Τα χρόνια περνούσαν χωρίς να γίνει το
τάξιμο. Ως που παντρεύτηκα εγώ με ευσεβέστατο χριστιανό από άλλο χωριό τον
Άγγελο Ράλλη. Κατά το διάστημα αυτό πέθανε ο θείος μου ο Κωστής και άρχισε να
παρουσιάζεται στα όνειρα της μητέρας μου και να της υπενθυμίζει το τάξιμο: «Αγγελική
ήρθε η ώρα να κάνεις το τάξιμο σου, να κτίσετε το εκκλησάκι της Παναγίας, μην
καθυστερείτε καθόλου. Το είπαμε στον μακαρίτη σύζυγο μου, το δέχθηκε με προθυμία,
πήγε στον Μητροπολίτη Ιάκωβο Κλεομβρότου,
και πήρε τη σχετική άδεια.
Ήταν τέλος Ιουνίου χίλια εννιακόσια πενήντα
εννέα όταν άρχισαν οι εργασίες στον λόφο των Καρυών. Αρχηγός των εργατών ήταν ο
Δούκας Τσολάκης. Ήταν καλός άνθρωπος, αλλά έτυχε να είναι αντάρτης τότε στον πόλεμο,
και όπως έλεγε κάποιος καπετάνιος τους έκανε μάθημα περί αθεΐας. Και από τότε ο
Δούκας έπαψε να πιστεύει το Θεό, είχε γίνει ο πιο άθεος άνθρωπος του κόσμου και
βλασφημούσε συνέχεια τα Θεία.
Σκάβοντας τώρα οι εργάτες για να
ανοίξουν τα θεμέλια, άρχισαν να βγάζουν
μερικά μάρμαρα, σπασμένα φυσικά, με σταυρούς χαραγμένους επάνω. Βρήκαν και μία
πέτρα που προχωρούσε καρφωτή μέσα στο χώμα σαν να ‘ταν σκόπιμα τοποθετημένη σα
σημάδι. Προσπαθώντας να βγάλουν την πέτρα πήγαν πολύ βαθιά, και η πέτρα ακουμπούσε
πάνω σε μία σπασμένη κολωνίτσα. Από περιέργεια οι εργάτες μήπως η κολώνα αυτή είχε τοποθετηθεί σα σημάδι και
είχε ο Τούρκος θάψει κανένα θησαυρό εκεί, άρχισαν να σκάβουν γύρω από τη
κολώνα. Η κολώνα σταματούσε σε βάθος δυόμιση μέτρων και ακουμπούσε πάνω στη
πλάκα ενός τάφου, ξεσκέπασαν το τάφο κι αμέσως βγήκε και χύθηκε όπως είπαν μια
ευωδία από μέσα.
Στον
τάφο μέσα υπήρχε ανθρώπινος σκελετός, ολόκληρος αλλά το κεφάλι ήταν ξεκολλημένο
από το σώμα, απείχε ως τριάντα εκατοστά. Η κάτω σιαγόνα έλειπε τελείως, στο
μέρος της σιαγόνας ήταν ένα κεραμίδι βυζαντινής εποχής με σταυρό χαραγμένο επάνω.
Κάτω από το κρανίο είχε μια στρογγυλή πέτρα σαν προσκέφαλο και κάτω από τη
πέτρα ένα μπρούτζινο κλειδί. Οι εργάτες
πέταξαν το κλειδί απογοητευμένοι που δεν βρήκαν χρήματα, παρά βρήκαν ένα νεκρό
και κατέβηκαν αμέσως στο χωριό και ενημέρωσαν το σύζυγο μου.
Ο μακαρίτης σύζυγος μου ήταν
μορφωμένος, όταν άκουσε ότι βρέθηκαν μάρμαρα με σταυρούς, φοβήθηκε μήπως ο
χώρος ήταν αρχαιολογικός και βρίσκαμε το μπελά μας απ’ την αρχαιολογική
υπηρεσία. Αμέσως έτρεξε στην Μητρόπολη και ενημέρωσε τον Μητροπολίτη. Ο Μητροπολίτης
έστειλε αμέσως τον αρχαιολόγο τον Αριστείδη Χαριτωνίδη, έτσι λεγότανε, να δει
τα ευρήματα για να βγάλει το πόρισμα. Ήταν τρεις Ιουλίου χίλια εννιακόσια πενήντα
εννέα, όταν ανέβηκε πρωί-πρωί ο Χαριτωνίδης. Βλέποντας τον τάφο, τον οποίο δεν
είχαν χαλάσει οι εργάτες, το κεραμίδι που είχε στο στόμα του αυτός ο άγνωστος
χριστιανός νεκρός και τα σπασμένα μάρμαρα, εγνωμάτευσε ότι ήταν όλα βυζαντινής
εποχής. Είπε δε στο σύζυγο μου: «Σου επιτρέπω να κτίσεις το εκκλησάκι που έταξε
η πεθερά σου, θα φέρεις όμως πέτρες από μακριά, αν σκάψεις σε ακτίνα εκατόν
μέτρων γύρω απ’ αυτό, θα τιμωρηθείς, γιατί ο χώρος είναι αρχαιολογικός, έτσι κι
έγινε. Φέρανε πέτρες απ’ το πλαϊνό χωριό που ‘χε νταμάρια, τις ανέβαζαν οι εργάτες
με τα γαϊδούρια διότι δεν υπήρχε δρόμος ακόμα, και άρχισε το κτίσιμο της εκκλησίας.
Τα οστά του αγνώστου χριστιανού νεκρού
τα έπλυνα εγώ με τη μητέρα μου και με τη γυναίκα του αρχιεργάτου, τα
τοποθετήσαμε σε ένα κασονάκι από ξηρόχορτο και είπε ο ιερέας του χωριού: «μια
και βρέθηκαν μεσ’ στο ερημοκλήσι της Παναγίας,
όταν κτιστεί η νέα εκκλησία να μείνουν εκεί μέσα, έτσι έμειναν εκεί
επάνω. Αλλά αφ’ ης στιγμής βρέθηκαν αυτά τα οστά, άρχιζαν να παρουσιάζονται υπερφυσικά
φαινόμενα, που φόβιζαν τους εργάτες, τους τρομοκρατούσαν, καθώς έλεγαν ότι
άκουγαν υπόγειους κρότους και στεναγμούς, πότε κουδουνάκια θυμιατού και οσμή
θυμιάματος και πότε ξαφνικά έβλεπαν μπροστά τους σα σκιά ένα καλόγερο και μια
φωνή τρόμου που έβγαζαν, τον έχαναν από τα μάτια τους και έλεγαν: «πράγματι στοιχειωμένος
τόπος είναι αυτός εκεί επάνω».
Ο Δούκας Τσολάκης ο αρχιεργάτης ο
άθεος δηλαδή, όταν ακόμα τα οστά βρισκόταν στο σακί, σκόνταψε επάνω τους και
πήγε να τους σηκώσει βλασφημώντας, το σακί ήταν ακίνητο σαν καρφωμένο στο χώμα.
Ένας άλλος απ’ τους εργάτες όμως, ο Λεωνίδας Ισίδωρας το κλώτσησε με το πόδι
του, αμέσως άκουσε, μέσα απ’ το σακί στο ξύπνιο του ανθρώπινο στεναγμό και το
πόδι του πιάστηκε από το γόφο μέχρι κάτω. Κατέβηκε κουτσαίνοντας απ’ το βουνό
και δεν ξαναπήγε να εργαστεί εκεί επάνω, «στοιχειωμένος τόπος είναι αυτός»,
έλεγε.
Εν τω μεταξύ όμως, άρχισε αυτός ο
άγνωστος χριστιανός νεκρός να παρουσιάζεται σε μερικά πρόσωπα στο χωριό, σε
μερικούς ευσεβείς χριστιανούς, και τους λέγει ότι «εγώ είμαι το καλό φάντασμα
που αποκαλούσαν οι Τούρκοι και Ρωμιοί, που περιφερόμουνα στο λόφο των Καρυών με
το θυμιατήρι στο χέρι. Ο λόφος των Καρυών είναι λόφος μαρτυρίου, εκεί υπήρξε
μοναστήρι, το οποίο κατέστρεψαν οι Τούρκοι στις εννιά Απριλίου το χίλια τετρακόσια
εξήντα τρία, σκότωσαν τους καλογήρους, επίσης και το προεστό οικογενειακώς και
το διδάσκαλο που είχανε ανεβεί επάνω για να εκκλησιαστούν. Εμένα δε που ήμουνα
ηγούμενος, με κρέμασαν ανάποδα σε μια καρυδιά και μ’ έσφαξαν με το πριόνι απ΄
το στόμα και πέταξαν τη σιαγόνα μου βουτηγμένη μέσα στο αίμα. Ανατίναξαν μετά
το μοναστήρι μας και έφυγαν. Όταν την επόμενη νύχτα τα μεσάνυχτα της
λαμπροτρίτης μας ενταφίασαν κρυφά οι χριστιανοί, δεν είδαν που ήταν πεταμένη η
σιαγόνα μου για να την βάλουν μέσα στο τάφο μου. Σκάψετε εκεί που μ’ έσφαξαν,
εκεί είναι η σιαγόνα μου».
Δυστυχώς όμως ο αρχαιολόγος δεν μας
επέτρεπε να σκάψουμε֗ έλεγε «εάν τολμήσετε και σκάψετε θα μπείτε φυλακή, διότι ο
χώρος είναι αρχαιολογικός». Όλα αυτά μας προβλημάτιζαν και στεναχωριόμαστε,
ιδίως η μητέρα μου έκλαιγε και έλεγε: «κορούλα μου στα πόσα χρόνια αποφασίσαμε
να κάνουμε το τάξιμο μου» κι αυτά που λένε πως βλέπουνε κι ακούνε θα μας
κάνουνε να φοβόμαστε να ανοίγουμε μόνες μας να προσκυνήσουμε εκεί επάνω».
Ήταν λοιπόν δεκαπέντε Ιουλίου, περίπου
δεκαπέντε μέρες μετά την εύρεση του τάφου του Αγίου Ραφαήλ, που είδα εγώ το
πρώτο όνειρο. Ονειρεύτηκα σαν να βρισκόμουνα στο κτήμα μας, αλλά ήταν τελείως
διαφορετικό, αντί για την εκκλησία που κτίζαμε, ήταν μια άλλη εκκλησία, μεγαλύτερη
αλλά γκρεμισμένη και μαυρισμένη από πυρκαγιά. Στο προαύλιο μία σειρά από κελιά
και θάμνους, μισογκρεμισμένα και ένας σωρός από πέτρες, χώματα, σανίδια
καρβουνιασμένα, φαινόταν πως εκεί είχε γίνει μεγάλη καταστροφή.
Καθώς
στεκόμουν κι έβλεπα με απορία, νομίζοντας ότι έχασα το δρόμο, βλέπω τη πόρτα
ενός κελιού και μπήκαν τρεις καλόγηροι. Οι δύο με χαιρέτησαν με κλίση της
κεφαλής μοναχά, αλλά χαμογελαστοί και μπήκαν μέσα στην ερειπωμένη εκκλησία και
τους έχασα. Ο άλλος ήρθες κοντά μου κι άρχισε να ψάχνει ανάμεσα στα ερείπια και
τον βλέπω κι ανασύρει το ακάνθινο στέφανοι του Χριστού όπως είναι τη Μεγάλη
Πέμπτη στο Σταυρό Του. Μου το δίνει στο χέρι μου λέγοντας: « Βασιλική, να το
μυστήριο που ζητάς να μάθεις, και ρωτάς τη Θεοτόκο τι μυστήριο κρύβει αυτός ο
τόπος; Αυτός είναι τόπος μαρτυρίου. Αν θες και περισσότερα έμπα μες την
εκκλησία». Και τον έχασα από τα μάτια μου. Προχωρώντας με δυσκολία ανάμεσα απ’
τα ερείπια, μπήκα μεσ’ τη μισογκρεμισμένη εκκλησία και είδα στον αριστερό
τοίχο, μια μεγάλη αγιογραφία, το γεννέσιον
της Θεοτόκου, στο δεξιό, μια μεγάλη εικόνα της Αγίας Παρασκευής και στο πλάι
μια μαρμάρινη πλάκα με πολλά γράμματα. Άρχισα να διαβάζω, απ’ όσες λέξεις ξεχώριζα,
κατάλαβα ότι αυτή η εκκλησία εκτίσθη από μία γυναίκα που λεγόταν Μελπομένη το χίλια
τετρακόσια τριάντα τρία. Τη στιγμή αυτή ξύπνησα, όταν είπα το όνειρο στη μητέρα
μου, στο σύζυγο μου, με συμβούλευσαν να μη πω σε κανένα τίποτα, γιατί οι
άπιστοι στην αγορά κορόιδευαν τους εργάτες γι’ αυτά που έλεγαν πως έβλεπαν κι
άκουγαν εκεί επάνω. Το είπα μόνο στον ιερέα, και κείνος την ίδια συμβουλή μου
έδωσε.
Το εκκλησάκι τέλειωσε και η πρώτη
λειτουργία στις οκτώ Σεπτεμβρίου το πενήντα εννέα. Οι Θερμιώτες από χαρά που θα
λειτουργούσαν χωρίς φόβο και τρόμο από τους Τούρκους, ανέβασαν και μουσική για
να γλεντήσουν. Ανεβήκαμε κι εμείς, όλοι είμαστε παρέες-παρέες κάτω απ’ τα
ελιόδεντρα. Εμείς είμαστε παρέα με τους επιτρόπους της εκκλησίας του χωριού, με
τον αστυνόμο της Θερμής τον Μανώλη Τσαγκαράκη που ήταν από το Ηράκλειο της Κρήτης
και τον γιατρό τον Ευάγγελο Κουβέλη. Ο Δούκας Τσολάκης ο αρχιεργάτης ήταν με τη
δική του παρέα και με τη γυναίκα του πίσω από το εκκλησάκι.
Τότε έγινε το πρώτο θαύμα, που
συγκλόνισε ολόκληρο το χωριό. Τι τον έπιασε βρε παιδιά τον Δούκα; Πήρε το
κασονάκι με τα οστά, το οποίο είχαμε μέσα στο εκκλησάκι, ξεκλείδωτο όπως ήτανε,
εν αγνοία μας, δεν τον πήραμε είδηση, πήγε πίσω από το εκκλησάκι, το άνοιξε, έπαινε
τα οστά ένα-ένα και τα κορόιδευε κι έλεγε τα πιο βλάσφημα λόγια που μπορεί να
φανταστεί ανθρώπινος νους. Γελούσε ο Τσολάκης, γελούσαν κι οι γυναίκες που
έπιναν το καφεδάκι τους μ’ αυτά που έλεγε. Για μια στιγμή άκουσε μια φωνή
ανδρική να τον καλεί με το όνομα του:
«Δούκα-Δούκα» απ’ το πλαϊνό κτήμα, το συνεχόμενο με το δικό μας. Είχε τον γάιδαρο
του δεμένο εκεί μέσα, με την υποψία μήπως έλυσε ο γάιδαρος, πήρε το κασονάκι,
το ‘βαλε μέσα στο ιερό πάλι όπως ήταν και έτρεξε προς το μέρος της φωνής. Μόλις
μπήκε στο πλαϊνό κτήμα καμιά πενηνταριά μέτρα στο μονοπάτι, ένιωσε ένα σπρώξιμο
απότομο, όπως έλεγε μετά κλαίγοντας με λυγμούς, σα φύσημα αγέρα.
Ο Δούκας ήταν τολμηρός, αφού ήταν κι
αντάρτης στο πόλεμο, γύρισε απότομα θυμωμένος λέγοντας: «ποιος με σπρώχνει;»
και βλέπει ολοζώντανο ένα καλόγερο, είχε όπως έλεγε μια έκφραση αυστηρή στο
πρόσωπο του, του μίλησε, το χέρι έτσι, του λέει: «άπιστε, όσο διάστημα εργάζεσαι
εδώ επάνω, από το πρωί μέχρι το βράδυ, τη θρησκεία κοροϊδεύεις και βλαστημάς,
και σήμερα απ’ το πρωί με τα οστά μου τα ‘βαλες».
Αυτό
ήταν, ο Δούκας έπεσε κάτω σε κωματώδη κατάσταση, μισοπαράλυτα χέρια και πόδια,
τα μάτια κλειστά σα ραμμένα, το μυαλό λειτουργούσε κανονικά, και του φαινόταν
πως αυτός ο καλόγερος του κεντούσε τα χέρια και του βεβήλωνε τα οστά του με την
αγία λόγχη. Έκλαιγε με λυγμούς, ζητούσε συγχώρεση, δεν τον πήρε κανείς είδηση πάνω
από μία ώρα, όπου βγήκε η γυναίκα του και η παρέα του σε αναζήτηση και ξαφνικά
ακούσαμε φωνές. Τον βρήκαν, έβαλαν φωνές βοήθεια-βοήθεια, το πανηγύρι χάλασε, η
μουσική σταμάτησε, όλοι τρέξαμε στο μέρος αυτό που ήταν ο Δούκας και είδαμε
έναν Δούκα που να μην αξιώνεται άνθρωπος και βλέπει άνθρωπο σ’ αυτά τα χάλια,
κουλούρα, κουβαριασμένος, μισοπαράλυτος, να κλαίει με λυγμούς, να ζητά
συγχώρεση από κάποιον που εμείς δεν βλέπαμε.
Ο γιατρός Ευάγγελος Κουβέλης πήγε
αμέσως κοντά του και τον εξήτασε, θυμάμαι επί λέξει που είπε: «η επιστήμη δεν
μπορεί να εξηγήσει τι έπαθε αυτός ο άνθρωπος». Πήγε μετά ο αστυνόμος ο Μανώλης
ο Τσαγκαράκης, έσκυψε από πάνω του: «τι έπαθες Δούκα;» Με κλειστά μάτια ο
Δούκας του λέει: «Είμαι τιμωρημένος, ένας καλόγερος μου κεντά τα χέρια μου με
την αγία λόγχη, ήμαρτον, ήμαρτον, ήμαρτον» και να κλαίει σε λυγμούς. Για να ‘μαι
ειλικρινής νομίσαμε ότι πεθαίνει και βλέπει οράματα, συνεννοήθηκαν οι
επίτροποι, ο αστυνόμος, ο σύζυγος μου, ο γιατρός, είχε μια ανεμόσκαλα εκεί στο
εκκλησάκι, την έκαναν φορείο, τον φόρτωσαν και τον κατέβασαν στο σπίτι του για
να μην πεθάνει μέσα στο κτήμα.
Πήγε
αμέσως ο ιερέας, εκεί συνήλθε λίγο και είπε ότι μαζί με τον καλόγηρο είδε και
δύο γυναίκες, ότι η μία ήταν η Θεοτόκος και η άλλη η αγία Παρασκευή. Και η Θεοτόκος
του είπε: «Θα γίνεις καλά για το χατίρι των παιδιών σου, θα πάψεις να είσαι
άθεος, θα πάψεις να βλαστημάς συνέχεια τα θεία, να νηστέψεις, να κοινωνήσεις
και να ανεβαίνεις οπόταν μπορείς να ανάβεις το καντηλάκι μου».
Σε
τρεις μέρες ο Δούκας, συνήλθε, σε δεκαπέντε έγινε τελείως καλά και κατέβηκε
στην αγορά. Τότε άρχισαν το κορόιδεμα οι άπιστοι κι ο πρώην άθεος αυτός ο
μεγάλος άθεος να κλαίει με λυγμούς και να λέει: «σιωπή παιδιά, αυτό που δεν
πιστεύαμε, το είδα με τα μάτια μου, το ‘πιασα με τα χέρια μου, υπάρχει Θεός,
υπάρχουν άγιοι και να με σταυρώσουν σαν το Χριστό, θα το υποστηρίζω.» Από τότε
αυτός ο μεγάλος άθεος έγινε ο πιο πιστός χριστιανός. Όσοι τον είδανε πιστέψανε
ότι κάτι υπερφυσικό έπαθε, όσοι δεν τον είδανε, λέγανε δε βαριέσαι μεθυσμένος
θα ήτανε.
Δεν
πέρασαν όμως πολλές μέρες, κι αυτός ο άγνωστος ακόμα χριστιανός νεκρός, έκανε το
πρώτο θαύμα ιάσεως σε μια ηλικιωμένη γυναίκα, που λεγόταν Βασιλική Μπουρμπούλα.
Ενώ την περίμεναν να ξεψυχήσει, η γυναίκα έγινε καλά και σε τρεις μέρες ανέβηκε
με τα πόδια στις Καρυές και προσκύνησε τα οστά του αγνώστου χριστιανού νεκρού.
Τότε
θυμάμαι, υπέφερα εγώ πάρα πολύ από το στομάχι μου ένα χρόνο, όσα φάρμακα και να
‘παιρνα δεν γινόμουν καλά. Όταν έγινε καλά η Παρασκευή Μπουρμπούλα, πήρα την
γυναίκα του αρχιεργάτη, μόνη μου φοβόμουνα να μπω στο βουνό, κι ανέβηκα εκεί
επάνω. Άνοιξα το κασονάκι με τα οστά, έπιανα τα οστά ένα-ένα, τα φιλούσα κι
έκλαια κι έλεγα: «Ποιος είσαι γλυκέ μου άγιε; Κάνε και σε μένα το θαύμα σου να
μην πεθάνω κι αφήσω τα παιδάκια μου ορφανά, που είναι τόσο μικρά ακόμα».
Έκλαψα, έκλαψα, θρήνησα, έβρεξα με τα δάκρυα μου τα οστά του αγνώστου ως τότε
χριστιανού νεκρού και κατέβηκα από το βουνό ένα ράκος.
Η
συγχωρεμένη η μητέρα μου στα χάλια που με είδε με μάλωσε, εγώ κλαίγοντας
θυμήθηκα, ήταν δεκατέσσερις Οκτωβρίου, ξημέρωμα δεκαπέντε του πενήντα εννέα.
Βλέπω στον ύπνο μου, έναν ιερωμένο με τα άμφια, όπως εν ώρα Λειτουργία, με
κοίταξε με ένα βλέμμα γεμάτο συμπόνια και μου λέει: «μην κλαίς, εμένα μ’
έσφαξαν για το Χριστό, ας σε μάλωσαν κι εσένα για μένα, θα τους αποδείξω μια
μέρα ότι έχουν άδικο», λέω: «ποιος είσαι Πάτερ;» με λέει: «σε ποια οστά
γονάτισες και έκλαψες; είμαι ο οσιομάρτυς Ραφαήλ» ήταν η πρώτη φορά που είπε το
όνομα του. «Οι Τούρκοι Βασιλική μου μ’ έσφαξαν αφού με βασάνισαν προηγουμένως
σαν το Χριστό και χειρότερα ακόμα, είμαι άγιος και θα κάνω πολλά θαύματα κι απλώνοντας
το χέρι του σταύρωσε το στομάχι μου τρεις φορές λέγοντας: «Εις το όνομα του
Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος» μετά στάθηκε για λίγο, θαρρώ
πως τον βλέπω, σαν κάτι να σκεπτόταν και
μου λέει: «Βασιλική, προχώρει-προχώρει, ότι και να συναντήσεις μην δειλιάσεις, εγώ θα μεσιτεύω στον Κύριο για
σένα». Ξύπνησα, έγραψα το όνομα για να μην το ξεχάσω.
Το
πρωί είπα το όνειρο στους δικούς μου, συγκινήθηκαν πάρα πολύ, αλλά με
συμβούλεψαν να μην το πω σε κανέναν, γιατί κορόιδευαν οι άπιστοι μέσα στην αγορά,
και γινόταν φασαρία, πολλοί μάλωναν, πιστοί με απίστους μάλωναν. Ποια ήταν η έκπληξη
μας όταν μάθαμε ότι την ίδια νύχτα μ’ εμένα δύο άτομα από τη Θερμή, είδαν το
ίδιο όνομα, όχι το ίδιο όνειρο, το ίδιο όνομα, Ραφαήλ και την επόμενη νύχτα, ο
Ιερομόναχος στον Πύργο Θερμής, του πλαϊνού χωριού, ο Πατήρ Παχώμιος Σούλουτζης
και μία συνταξιούχος καθηγήτρια, η Ευγλωττία Σβουρώνου.
Από
τότε άρχιζε να παρουσιάζεται σε πολλά άτομα, μικρούς – μεγάλους, μορφωμένους –
αμόρφωτους, πιστούς – ολιγόπιστους, και σε απίστους ακόμα, μάλιστα σε μερικούς απίστους
και οφθαλμοφανώς κι από τότε έγιναν οι πιο πιστοί χριστιανοί, να διαβεβαιώνει
το όνομα του και να λέει την ιστορία του και να λέει: «εδώ δεν είμαι μόνος,
είναι και οι τάφοι των άλλων μαρτύρων, σκάψετε» και να υποδεικνύει τα σημεία
όπου ήταν οι τάφοι των άλλων μαρτύρων. Δυστυχώς όμως δεν μας άφηνε ο
αρχαιολόγος να σκάψουμε, ο δε Μητροπολίτης έλεγε: «ζωντανές αποδείξεις θέλω για
να πιστέψω», μόνο που διέταξε όσοι έβλεπαν όνειρο, ή όραμα ή θαύμα ιάσεως, να
κάνουν γραπτή κατάθεση με την υπογραφή τους. Κι όποιοι δεν ήξεραν γράμματα, να
υπογράφουν δύο μάρτυρες, για να πάρει τις καταθέσεις, να τις μελετήσει και να
βγάλει το πόρισμα.
Η
υπόθεση συνεχιζόταν, η αστυνομία εν τω μεταξύ, η διοίκηση Χωροφυλακής, άρχισε
τις αυστηρές ανακρίσεις, σε όλους τους ονειρευθέντες, το θεώρησε γενική αυθυποβολή,
γιατί ήταν πολλοί οι ονειρεμένοι, δεν ήταν ένας και δύο κι απ’ τα δύο και τρία
χωριά. Αλλά όλοι, δόξα να ‘χει ο Θεός, οι ονειρεμένοι σταθήκαμε όλοι δεν λυγίσαμε,
είναι άγιος λέγαμε, είναι άγιος, ας μας επιτρέψουν να σκάψουμε, να βρούμε
εκείνα που λέγει ο άγιος, και να το αποδείξουμε. Όπου ο άγιος Ραφαήλ
παρουσιάστηκε στον ύπνο του αστυνόμου, του Μανώλη Τσαγκαράκη, ο οποίος έκανε
τις αυστηρές ανακρίσεις και του λέει: «Μανώλη, μην πλανάσαι απ’ τους απίστους,
είμαι άγιος και για να στο αποδείξω, από σήμερα η γυναίκα σου είναι τελείως
καλά.
Η
γυναίκα του είχε πυελονεφρίτιδα και σοβαρής μορφής, και του λέει αυστηρά: «σήκω
Μανώλη να πας στο Δεσπότη, να του πεις να πάρει άδεια απ’ τον αρχαιολόγο, να
σκάψουν οι άνθρωποι εκεί που τους λέγω να σκάψουν. Πως θα του δείξουν, του
λέει, ζωντανές αποδείξεις αφού δεν τους αφήνει ο αρχαιολόγος να σκάψουν».
Ξύπνησε ο Μανώλης συγκλονισμένος, λέει τη γυναίκα του: «Πόπη θα πάμε στο ΙΚΑ,
θα κάνουμε τις σχετικές εξετάσεις, κι αν είσαι καλά, θα πάω και στον διοικητή
Χωροφυλακής τον Πατρικάκη και στον Μητροπολίτη». Την πηγαίνει στο ΙΚΑ, την εξετάζουν,
και δεν είχε τίποτα, σαν να μην είχε αρρωστήσει ποτέ. Πήγε λοιπόν και στο
διοικητή Χωροφυλακής και στον Μητροπολίτη και είπε και το όνειρο που είδε και
τη θαυματουργική ίαση της γυναίκας του από τον άγιο Ραφαήλ.
Έτσι
ο Δεσπότης επηρεάστηκε από τον αστυνόμο και πήρε την άδεια από τον αρχαιολόγο,
να γίνεται όχι γενική ανασκαφή, μία εκσκαφή όπου υποδεικνύει ο άγιος, αλλά με
την εποπτεία του αρχαιολόγου, και τις περισσότερες φορές και με της αστυνομίας
των Παμφίλων.
Σ’
αυτό το σημείο θα σας πω τώρα και το ιστορικό του Αγίου, πως είπε την ιστορία
του και θα σας πω τις ευρέσεις μετά. Αλλά ο δεσπότης έστειλε τις καταθέσεις των
ονειρευθέντων στην Ιερά Σύνοδο και η Ιερά Σύνοδος, η ιστορική έρευνα που έκανε
επαλήθευσε πάρα πολλές λεπτομέρειες απ’ αυτά που είπε ο άγιος Ραφαήλ στους απλοϊκούς ανθρώπους σχετικά με τη ζωή
του δηλαδή. Το όνειρο του ενός
συμπλήρωνε το όνειρο του άλλου, ή το επιβεβαίωνε, λοιπόν έτσι βγήκε το
ιστορικό, το οποίο επαλήθευσε και η Ιερά Σύνοδος.
Ο
άγιος Ραφαήλ κατήγετο από την Ιθάκη, γεννήθηκε στους Μύλους της Ιθάκης, το
κοσμικό του όνομα ήταν Γεώργιος Λασκαρίδης, την μητέρα του την έλεγαν Μαρία,
τον Πατέρα του Διονύσιο. Τα πρώτα γράμματα τα έμαθε στη πατρίδα του και μετά οι
γονείς του τον έστειλαν στο Μυστρά, όπου σπούδασε ιατρική, μάλιστα
παρακολούθησε όπως είπε και φιλοσοφία κοντά στο φιλόσοφο Γεώργιο Γεμιστό. Μετά
το τέλος των σπουδών του κατετάγη ως αξιωματικός στο βυζαντινό στρατό, με το
βαθμό του χιλιάρχου, μάλιστα ο πρίγκηπας Θωμάς Παλαιολόγος τον προσέλαβε και
στο επιτελείο του.
Το
χίλια τετρακόσια σαράντα τέσσερα, εστάλει ένα στράτευμα από το Μυστρά για να
βοηθήσει το στρατό των ηνωμένων χριστιανών, που πολεμούσαν εναντίον του Σουλτάνου
Μουράτ, για να απελευθερώσουν τη Βουλγαρία. Και λέει ο άγιος Ραφαήλ με
βουρκωμένα μάτια σε πολλά άτομα και σε ένα καθηγητή το Φώτη Λίτσα, ευσεβέστατο:
«Όταν βρισκόμαστε λέει στη περιοχή των Σερρών, πληροφορηθήκαμε ότι είχαν
νικηθεί οι χριστιανοί κι είχε διαλυθεί ο στρατός, κι εγώ πολύ πικραμένος κι
απογοητευμένος για την ήττα των χριστιανών και τον θρίαμβο των Τούρκων, δεν
θέλησα να επιστρέψω στο Μυστρά, κατέφυγα στο μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου,
που είναι μέσα σε μια χαράδρα έξω από τις Σέρρες και κοντά σε ένα γέροντα ασκητή
τον Ιωάννη, ασπάστηκα τον μοναχισμό με το όνομα Ραφαήλ. Έδωσα το σπαθί μου
στους στρατιώτες μου να το παραδώσουν στο πρίγκηπα Παλαιολόγο και να του ανακοινώσουν
την απόφαση μου να γίνω μοναχός.
Τρία
χρόνια έζησα στο μοναστήρι, και μετά με την προτροπή του γέροντα Ιωάννη,
κατέβηκα στην Αθήνα για να στηρίξω με το κήρυγμα μου τους ορθοδόξους χριστιανούς
γιατί πολλοί τότε ασπαζόνταν τον καθολικισμό. Εκεί με διόρισαν ως εφημέριο στον
ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου του Λουμπαδιάρη.
Το
χίλια τετρακόσια σαράντα εννέα, όταν ανέβηκε στο θρόνο ο Κωνσταντίνος ο
Παλαιολόγος, θυμήθηκα τον παλιό μου φίλο, γιατί όταν ήμουν χιλίαρχος στο βυζαντινό
στρατό είχα συνάψει στενούς φιλικούς δεσμούς με τον πρίγκηπα Κωνσταντίνο
Παλαιολόγο και έτρεξα στη Βασιλεύουσα για να τον συγχαρώ. Ο Κωνσταντίνος
βλέποντας τον παλιό του φίλο τον αξιωματικό, Γεώργιο Λασκαρίδη και τώρα Αρχιμανδρίτη
Ραφαήλ, κι αναγνωρίζοντας την μεγάλη μου μόρφωση, δεν μ’ άφησε να γυρίσω στην
Αθήνα, με κράτησε στη Βασιλεύουσα και μου έδωσε το αξίωμα του Πρωτοσυγκέλου
μέσα στο Πατριαρχείο. Πριν πολιορκήσει ο Μωάμεθ την Κωνσταντινούπολη, το
Πατριαρχείο μ’ έστειλε στη Γαλλία για μία θεολογική σύσκεψη. Πήγα στο Παρίσι,
αλλά πήγα και στο Μορλαί, όπου ήκμαζε τότε μια ορθόδοξη χριστιανική κοινότητα.
Εκεί γνώρισα για πρώτη φορά τον Νικόλαο, που ήταν γιος συμβολαιογράφου από τη
Θεσσαλονίκη, και μοναχογιός και σπούδαζε ιατρική σε γαλλικό πανεπιστήμιο. Ο
Νικόλαος ακούγοντας το κήρυγμα μου, εγκατέλειψε τα εγκόσμια και μ’ ακολούθησε.
Γυρίσαμε μαζί στη βασιλεύουσα, εκάρει μοναχός στο μοναστήρι της Χώρας και έγινε
διάκονος μου.
Το
χίλια τετρακόσια πενήντα δύο, ανήμερα της εορτής του Αγίου Σπυρίδωνος, δώδεκα
Δεκεμβρίου, έγινε ένα συλλείτουργο στον Ιερό Ναό της Αγίας Σοφίας, παρόντος
του Αυτοκράτορος με μεγάλη τελετή.
Επειδή εκπρόσωπος του Πάπα ήταν κάποιος καρδινάλιος που λεγόταν Ισίδωρος, που
ήταν πρώτα ορθόδοξος και μετά είχε ασπαστεί τον καθολικισμό, ήμουν θυμωμένος
μαζί του, είπε ο άγιος Ραφαήλ και δεν πήγα στο συλλείτουργο ούτε και τον
διάκονο μου τον Νικόλαο άφησα να πάει.
Ο
αυτοκράτορας θύμωσε, και για να μας τιμωρήσει μας έστειλε προσωρινά εξορία στην
Αίνο. Όταν ο Μωάμεθ πολιόρκησε την Κωνσταντινούπολη, βρεθήκαμε έξω από τα τείχη
της. Στην Αίνο περάσαμε στη δυτική Θράκη, καταφύγαμε στο μοναστήρι όπου είχα
ασπαστεί το μοναχισμό για μερικούς μήνες και μετά θέλοντας να ζήσουμε σε ελεύθερο
έδαφος μπήκαμε σε ένα σαπιοκάραβο και
μαζί με άλλους πρόσφυγες Θρακιώτες και Μακεδόνες βάλαμε πλώρη για τη Λέσβο που
ήταν ελεύθερη. Ήταν δεκατέσσερις Μαρτίου χίλια τετρακόσια πενήντα τέσσερα, όταν
το σαπιοκάραβο μας πέταξε στη παραλία της Θερμής. Βγήκαμε , λέει, ξένοι,
κατατρεγμένοι, πρόσφυγες, φτωχοί, που θέλαμε να πάμε; Ζητήσαμε μέρος να
μονάσομε, και οι προύχοντες του χωριού, ο προεστός Βασίλειος Αντωνίου το
επίθετο του, και ο διδάσκαλος Θεόδωρος, μας οδήγησαν στο μοναστήρι των Καρυών.
Κι επειδή είχε πεθάνει πρόσφατα ο ηγούμενος που λεγόταν Ιγνάτιος, έκαναν εμένα
ηγούμενο που ήμουν πολύ μορφωμένος.
Το
μοναστήρι αυτό ήταν πρώτα γυναικείο και το είχαν κάψει πειραταί, το χίλια
διακόσια τριάντα πέντε ένδεκα Μαϊου, είχαν σκοτώσει τις μοναχές, τη δε ηγουμένη
που λεγόταν Ολυμπία, την είχαν καρφώσει με καρφιά πάνω σε ένα θυρόφυλλο, και
την αποτέλειωσαν μπήγοντας πυρωμένα καρφιά στο κρανίο της.
Έμεινε
αυτός ο χώρος έρημος εκατόν πενήντα περίπου χρόνια και μετά μια πλούσια κυρία
Μελπομένη, από ευγνωμοσύνη προς τη Θεοτόκο, διότι θαυματουργικά γιάτρεψε το
παιδί της που ήταν παράλυτο, το ανακαίνισε το μοναστήρι, κι έγινε ανδρικό. Εκεί
καταφύγαμε. Όταν οι Τούρκοι πήραν την Λέσβο, δεν πείραξαν αμέσως το μοναστήρι
μας, δεν το πήραν είδηση. Όμως με την προτροπή των Φράγκων, έγινε ένα κίνημα
στη Λέσβο.
Οι
Φράγκοι μας υποσχέθηκαν ότι θα στείλουν στρατό και πολεμοφόδια να ελευθερώσουν
τη Λέσβο, και οι χριστιανοί για να τους βοηθήσουν βγήκαν μερικοί στα βουνά
αντάρτες, όμως, αυτό το είπε σε πολλά άτομα, αυτό το ονειρεύτηκα κι εγώ, κι
όταν το σκεφτώ τρέχουν τα μάτια μου, τα μάτια του ήταν γεμάτα δάκρυα, αυτά τα
όμορφα μάτια, τα γκρίζα, τα σκούρα, τα πράσινα τα μάτια, αυτό το βλέμμα του σε
καθηλώνει του αγίου Ραφαήλ. Όταν είπε: «μας εξηπάτησαν οι Φράγκοι, μας γέλασαν
και πνίγηκε το κίνημα μας μέσα στο αίμα των χριστιανών, γιατί είχαν αναμιχθεί
κι οι καλόγηροι στο κίνημα βέβαια», ήταν λεβέντης ο άγιος Ραφαήλ, αξιωματικός
ήταν, όσοι ήρθαν σε σύγκρουση με τους Τούρκους σκοτώθηκαν, μερικοί έμειναν για
πάντα στο βουνό και πέθαναν ως ασκηταί.
Οι
Τούρκοι με την υποψία ότι οι αντάρτες έβρισκαν άσυλο στο μοναστήρι, κι ότι
είχαν αναμιχθεί στο κίνημα οι καλόγηροι, και οι προύχοντες του χωριού, ανέβηκαν
ανήμερα την μεγάλη Παρασκευή, την ώρα του ενταφιασμού του Χριστού, είχαν μαζί
τους έναν Γερμανό γιατρό φιλότουρκο και μισέλληνα, τον δόκτωρ Σβέϊτσερ, αυτός
τους έβαλε την ιδέα στο μυαλό, ότι είχαμε αναμιχθεί στο κίνημα, γιατί έμενε στη
Λέσβο αυτός και ήξερε τον Άγιο Ραφαήλ, ότι ήταν αξιωματικός πρώτα και μετά
έγινε μοναχός.
Την
Μεγάλη Παρασκευή άρχισαν οι ανακρίσεις, ποιος ήταν υπαίτιος του κινήματος; Και
που κρυβόταν οι αντάρτες; Κανείς δεν ομολόγησε, όλοι έλεγαν δεν γνωρίζομε. Από
το Μέγα Σάββατο άρχισαν τα μαρτύρια. Πρώτο θύμα το ενδεκάμηνο αγοράκι του
προεστού, το οποίο άρπαξαν από την αγκαλιά της μάνας του, το ‘ριξαν κάτω, το
ποδοπάτησαν οι Τούρκοι και πολτοποίησαν το κεφαλάκι του. Δεύτερο θύμα, η
δωδεκάχρονη Ειρηνούλα η κόρη του προεστού, την οποία έκαψαν ζωντανή μέσα στο πιθάρι
που ήταν στο προαύλιο. Μετά, η ανιψιά του Προεστού, Ελένη, την οποία
κακοποίησαν και πέθανε από τους πόνους και την αιμορραγία. Τον Άγιο Νικόλαο τον
είχαν δεμένο σε ένα δένδρο και τον έδερναν ανελέητα, ώσπου έπαθε συγκοπή. Την
μητέρα της Αγίας Ειρήνης την είχαν δεμένη στο δένδρο, αλλά όπως είπε και η Ρηνούλα
στα όνειρα μας, δεν άντεξε η μητρική της καρδιά σε τόσο πόνο, την ώρα που με
‘καιγαν οι Τούρκοι έσπασε ξη καρδιά της, έπαθε συγκοπή.
Ο
πατέρας μου λέει άντεξε, του έβγαλαν τα μάτια, του έκοψαν τη μύτη, τον έσφαξαν
σαν το αρνί, αλλά δεν πρόδωσε, μήτε τους χριστιανούς που είχαν βγει στα βουνά,
μήτε τη θρησκεία, γιατί του πρότειναν να γίνει Τούρκος και δεν το δέχθηκε και τον
έσφαξαν σαν το αρνί. Μετά έσφαξαν το δάσκαλο και έχωσαν το κεφάλι του μέσα στα
σκέλια του. Η έρευνα που έκανε η ιερά Σύνοδος, αποκάλυψε ότι τους μορφωμένους
οι Τούρκοι τους έκαναν την λεγομένη ατιμωτική σφαγή. Τους έκοβαν το κεφάλι, και
το έχωναν μέσα στα πόδια τους. Από κει βγήκε αυτό που λέμε: δεν θα σε πιάσω, θα
σου χώσω το κεφάλι μέσα στα κανιά σου. Ήταν η ατιμωτική τουρκική σφαγή προς
τους μορφωμένους χριστιανούς.
Εμένα,
λέει με βασάνιζαν, από το Μέγα Σάββατο, μέχρι τη λαμπροδευτέρα τα μεσάνυχτα, όπου
με κρέμασαν μετά ανάποδα σε μια καρυδιά και μ’ έσφαξαν με το πριόνι μέσα από το
στόμα. Και πέταξαν τη σιαγόνα μου βουτηγμένη μέσα στο αίμα και παρέδωσα το
πνεύμα μου στον Κύριο, δώδεκα παρά τέταρτο την
λαμπροδευτέρα τα μεσάνυχτα. Λαμπροτρίτη ανέβηκαν κρυφά οι χριστιανοί,
μας ενταφίασαν, εμένα μέσα στα ερείπια της εκκλησίας, την οποία ανατίναξαν οι
Τούρκοι και έφυγαν και τους άλλους στο προαύλιο. Σκάψετε, στο προαύλιο είναι οι
τάφοι των άλλων μαρτύρων.
Η
πρώτη εκσκαφή με την άδεια του αρχαιολόγου έγινε τον Ιανουάριο του εξήντα. Εκεί
βρέθηκε σε μεγάλο βάθος, η σιαγόνα του Αγίου Ραφαήλ, εκεί που υπέδειξε ο Άγιος Ραφαήλ. Η δεύτερη εκσκαφή έγινε στις τρεις
Μαρτίου, έλεγε ο Άγιος Ραφαήλ: «είναι το πιθάρι, μέσα στο οποίο έθαψαν ζωντανό
το παιδί του Προεστού», αλλά ο αρχαιολόγος έλεγε συγκεκριμένο σημείο θέλω. Μία
ηλικιωμένη γυναίκα ευσεβέστατη, η Βιργινία Αδάμ, ονειρεύτηκε το συγκεκριμένο
σημείο, εκεί ακριβώς σε μεγάλο βάθος βρέθηκε το πιθάρι, μέσα στο οποίο ήταν ένα
οστό από παιδική κνήμη και μερικοί σπόνδυλοι μισοκαμένοι. Και διερωτηθήκαμε όλα
τα οστά κάηκαν; Αλλά παρουσιάστηκε στα όνειρα μας η Αγία Ρηνούλα και είπε:
«όταν οι χριστιανοί μας έθαψαν, μέσα στο σκοτάδι πήραν τα κοκαλάκια μου και τα
έβαλαν πλάι στο τάφο του πατέρα μου, αυτά που βρήκατε μέσα στο πιθάρι,
ξεχάστηκαν μέσα στο σκοτάδι». Ακόμα όμως δεν είχε που ήταν οι τάφοι των γονιών
της, ούτε τα δικά της υπόλοιπα οστά.
Τα
όνειρα συνεχίστηκαν. Σας τα λέγω με χρονολογική σειρά για τον τάφο του διακόνου
του Αγίου Νικολάου. Στις δεκατρείς Ιουνίου, ανέβηκε ο αρχαιολόγος με χαρά Θεού
κι άρχισε η εκσκαφή. Στη μισή μέρα το μεσημέρι, βρέθηκε το κυριότερο εύρημα,
ένα στρογγυλό εικόνισμα ασημένιο, από τη μία η Παναγία ανάγλυφη, από την άλλη ο
Ταξιάρχης Αρχάγγελος Μιχαήλ. Η Παναγία έλεγε Μήτερ Θεού. Ο αρχαιολόγος είπε: «
δεν είναι απλό εικόνισμα, είναι η προνομιούχος Πατριαρχική σφραγίδα του
Βυζαντίου» που έδινε το πατριαρχείο τότε στα μοναστήρια ως άδεια λειτουργίας.
Τότε πίστεψε ο Δεσπότης. Έλεγαν αυτοί ότι οι άνθρωποι ότι ονειρεύονται τάφους
μαρτύρων, με στο κατεστραμμένο από τους Τούρκους μοναστήρι μέσα στο κτήμα του
Άγγελου Ράλλη και αμφέβαλλα. Και το πρώτο εύρημα του μοναστηριού, η άδεια
λειτουργίας. Γι’ αυτό δεν μπόρεσε να το πάρει ο δεσπότης, ο αρχαιολόγος το πήγε
στο μουσείο, στο βυζαντινό μουσείο.
Στις
τέσσερεις παρά τέταρτο, σε βάθος διόμισυ μέτρων, βρέθηκε ο τάφος του διακόνου,
του Αγίου Νικολάου. Δεν είχε πλάκες από πάνω, αλλά στενές λιγνόπετρες και ήταν
κτισμένες αναμεταξύ τους, με κουρασάνι, είπε ο αρχαιολόγος ότι ήταν το υλικό
της παλαιάς εποχής. Την μέρα που βρέθηκε ο Άγιος Νικόλαος, έγινε ένα μεγάλο
θαύμα, που συγκλόνισε και τα τρία χωριά. Μία γυναίκα από το χωριό μου που
λεγόταν Ειρήνη Λαδή, πήρε λίγο χώμα από το τάφο του και το έτριψε στο χέρι και
στο πόδι μιας γειτόνισσας της φτωχούλας, ανάπηρης από συμφόρεση, της Βασιλικώς
Ιμβριώτου, την οποία περιποιείτο από φιλευσπλαχνία. Όλη νύχτα έκλαιγε η
Βασιλικώ κι έλεγε: «αν είσαι άγιος, κάνε το θαύμα σου ή να γίνω καλά ή να
πεθάνω να ξεκουραστώ. Την άλλη μέρα η Βασιλικώ ανέβηκε με το μπαστουνάκι της με
τα πόδια στις Καρυές και φώναζε: «Γιόκα μου σε ευχαριστώ, σε ευχαριστώ».
Έκανε και άλλα θαύματα ο Άγιος Νικόλαος, τα όνειρα
συνεχίστηκαν για το τάφο του δασκάλου με το όνειρο ενός παιδιού δώδεκα χρονών
του Κώστα Ψυρούκη στην έκτη δημοτικού, το οποίο υπέδειξε το ακριβές σημείο του
τάφου του. Βρέθηκε ο τάφος του δασκάλου, όπως ακριβώς το είπε στο παιδί, ένας
σκελετός ανθρώπινος μέχρι το λαιμό και
το κεφάλι χωμένο μέσα στα πόδια. Θυμάμαι που πήρε τότε ο αστυνόμος, ήταν όλη η
αστυνομία Παμφίλων παρούσα, το κεφάλι και σταυρωνόταν και έλεγε: «κακομοίρη
μου, κλαίω και θρηνώ στα χάλια που σε βρήκαμε, ποιος ξέρει τι φρικτούς πόνους
έχεις υποστεί».
Μετά
συνεχίστηκαν τα όνειρα για τους τάφους του προεστού, της γυναίκας του και τα
υπόλοιπα οστά της Αγίας Ρηνούλας. Εκεί όμως διστάσαμε όλοι και η Μητρόπολη, διότι η Αγία Ρηνούλα έδειχνε και ο
Άγιος Ραφαήλ ένα σημείο, με κόκκινο σταυρό, με κόκκινες πλάκες σχηματίζοντας
ένα κόκκινο σταυρό, μέσα στο εκκλησάκι
που είχαμε κτίσει, στο δάπεδο, μπροστά στο τέμπλο εκεί που είχαμε την εικόνα
του Χριστού. Κι έλεγε θα γκρεμίσει το εκκλησάκι, θα αρχίσει γενική ανασκαφή, κι
εδώ που βλέπετε το σταυρό, εδώ θα επιμείνετε να σκάψουνε, εδώ είναι οι τάφοι
των γονιών μου και τα υπόλοιπα δικά μου οστά, έλεγε η Αγία Ρηνούλα. Έτσι
πάρθηκε η απόφαση, δέκα Μαϊου του εξήντα ένα, χάλασε η εκκλησία, γκρεμίστηκε
και άρχισε η γενική ανασκαφή με επιτροπή, την οποία διόρισε ο Μητροπολίτης, με
θεολόγους μέσα, με τον πρωτοσύγκελο Νικόδημο Αναγνώστου ως Πρόεδρο, που τώρα
είναι Μητροπολίτης Ιερισσού και Αγίου Όρους, με τον αρχαιολόγο, μηχανικούς κλπ,
και πλήθος κόσμου, οι οποίοι ανέβαιναν, άλλοι από πίστη, άλλοι από απιστία κι
άλλοι από περιέργεια.
Οπότε,
πρώτα βρέθηκαν τα ερείπια της αρχαίας εκκλησίας, από κει απεκαλύφθει ότι ο
τάφος του Αγίου Ραφαήλ, δεν ήταν σκαμμένος μέσα στο χώμα, αλλά επί του δαπέδου
της αρχαίας εκκλησίας και μπροστά στο ιερό. Και έξω απ’ τον αριστερό τοίχο της
αρχαίας εκκλησίας, βρέθηκε ένας σταυρός με κόκκινες βυζαντινές πλάκες,
τέσσερεις επί τρεις. Θυμάμαι το κλάμα που έκανε ο πρωτοσύγκελος και όλοι μας,
γονάτισε ο Νικόδημος κι έβγαλε τις πλάκες, έσκυψαν με προσοχή οι εργάτες, κάπου
τριάντα πόντους πιο κάτω βρέθηκε ο τάφος του προεστού. Το κεφάλι ήταν κομμένο,
διότι δεν ήταν κολλημένο στο λαιμό, ήταν αποκολλημένο και γυρισμένο από το πλάι.
Στο κεφάλι ο τάφος είχε μια πέτρα κόντρα, ο τάφος συνεχιζόταν και μέσα τα οστά
της γυναίκας του και πλάι στον τάφο του προεστού ένας μικρός τάφος με τα
υπόλοιπα οστά της Αγίας Ρηνούλας και τα μισοκαμένα κοκαλάκια της. Δεν έμεινε
μάτι να μην δακρύσει και καρδιά να μην σκιρτήσει εκείνη τη στιγμή το κλάμα που
κάναμε όλοι.
Τα
όνειρα συνεχίστηκαν, πίσω απ’ το ιερό της αρχαίας εκκλησίας, είναι το αγίασμα
και μία γυναίκα, από τα Σοφιανά, ένα χωριό, δέκα σπίτια, η οποία ονομαζόταν
Μαρία Βαλαβάνη, βοσκοπούλα, ανέβηκε επάνω και υπέδειξε το ακριβές σημείο, είπε:
«είδα τον Άγιο Ραφαήλ στον ύπνο μου και μου είπε, θα χαράξετε όσο πιάνει η ρίζα
αυτού του δένδρου και δείχνει ένα μεγάλο ελαιόδενδρο, δεν θα πάτε ούτε πιο
δεξιά, ούτε πιο αριστερά, θα πάτε σε μεγάλο βάθος, κατεβαίνοντας θα βρείτε και
μερικά σκόρπια αρχαία νομίσματα, που θα σας οδηγήσουν».
Το
δένδρο ξεριζώθηκε και στα διόμισυ μέτρα όταν άρχισαν να σκάβουν οι εργάτες βρέθηκε το πρώτο νόμισμα, ένα ασημένιο νόμισμα,
πιο μεγάλο από λύρα, από τη μία είχε δικέφαλο αετό, από την άλλη είχε βυζαντινό
σταυρό με τέσσερα ΒΗΤΑ κεφαλαία στις
γωνίες. Ο αρχαιολόγος είπε: «τι είχε αυτή η γυναίκας ακτίνες και είδε τι υπήρχε
εδώ από κάτω; Αυτό είναι νόμισμα της εποχής του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και τα
τέσσερα βήτα σημαίνουν Βασιλεύ, Βασιλέων, Βοήθει Βασιλεύουσα». Πιο κάτω άλλο το
ίδιο, και δυο Κωνσταντινάτα και μετά σκαλοπάτια γκρεμισμένα και μαυρισμένα από
πυρκαγιά και σε βάθος επτά μέτρων, που πέσαμε; Κάτω απ’ τη ρίζα, στην είσοδο
της στοάς του αγιάσματος. Γιατί το αγίασμα ήταν μέσα σε σπήλαιο λαξευμένο. Εάν
σκάβαμε πιο δεξιά , πιο αριστερά, δεν θα το βρίσκαμε. Έτσι βρέθηκε και το
αγίασμα. Δεν λέω για το θαύμα που έγινε για να μην σας κουράζω, διότι πήρε μία
από τα Πάμφιλα γυναίκα λίγο αγίασμα, κι έρανε το πόδι του παιδιού της που είχε
οστεομυελίτιδα και αμέσως το παιδί έγινε καλά και τότε έγραψαν κι όλες οι εφημερίδες.
Λοιπόν
τα όνειρα συνεχίστηκαν, μέσα στο ιερό της αρχαίας εκκλησίας κάτω από τις
πλάκες, έχουν κρύψει οι άγιοι ένα εικόνισμα και με το όνειρο ενός απλοϊκού ψαρά,
μες το γρι-γρι ψάρευε, του Κώστα Κανέλλου, βγήκαν τέσσερεις πλάκες, κι από κάτω
ήταν ο Παντοκράτορας, ένα επίχρυσο εικόνισμα με τρία ρουμπίνια εδώ και είπε ο αρχαιολόγος
είναι του δεκάτου τετάρτου αιώνος και είναι αρχιερατικό εγκόλπιο.
Τα
όνειρα συνεχίστηκαν, κάτω από τα ερείπια της αρχαίας εκκλησίας, βρέθηκαν τα
ερείπια του αρχαιότερου ναού του γυναικείου μοναστηριού, αλλά αναγκαστικώς όταν
πήγαμε να βάλουμε το θεμέλιο λίθο, χάλασαν τα παλιά ερείπια, ενάμιση μέτρο πιο
κάτω, βρέθηκε ο αρχαιότερος ναός του γυναικείου μοναστηριού, και πίσω από τη
δεξιά αψίδα του ιερού, βρέθηκε ο τάφος της Οσιομάρτυρος Αγίας Ολυμπίας. Μέσα
στα κοκαλάκια της ήταν πάνω από εικοσιπέντε μεγάλα καρφιά, στο δε κεφάλι ήταν
ένα μπηγμένο, ένα εδώ κι ένα εδώ. Ο Δεσπότης ο μακαρίτης, πήρε το κεφάλι κι
έκλαιγε, επαληθεύτηκαν τα όνειρα, γιατί είχαν προηγηθεί όνειρα, πως θα βρίσκαμε
τον τάφο της με τα καρφιά. Μάλιστα έτυχε τότε, να φιλοξενεί στον πύργο του τον
Παπαδημητρίου τον εκδότη και του ‘δωσε δώρο το καρφί που ήταν εδώ μπηγμένο κι όπως
η γυναίκα του μετά από ένα χρόνο το έβαλε στο εικονοστάσι της και έσταζε μύρο,
και το έδωσε στον πατέρα Εφραίμ τον Κατουνακιώτη, ο οποίος έχει πεθάνει τώρα,
και το πήρε και πήγε στον ευαγγελισμό κι σταύρωσε τα μάτια της αδελφής του που
κινδύνευε να τυφλωθεί και την άλλη μέρα την πήγαν στο χειρουργείο, κι έβγαλαν
τον επίδεσμο και δεν είχε τίποτα. Έγινε τελείως καλά.
Η
εύρεσις της Αγίας Ολυμπίας ήταν η τελευταία εύρεση, αλλά η υπόθεση, αγαπητοί
μου εν Χριστώ αδελφοί δεν τελείωσε, υπάρχει κρύπτη μέσα στην οποία οι Άγιοι
έχουν κρύψει όλα τα εκκλησιαστικά κειμήλια που πρόλαβαν πριν οι Τούρκοι, το προέβλεψαν
ότι θα ανέβαιναν οι Τούρκοι και την εικόνα της Παναγίας, τα άμφια του Αγίου
Ραφαήλ, ένα ολόχρυσο άγιο δισκοπότηρο και μία περγαμηνή μεγάλης αρχαιολογικής αξίας.
Αλλά όπως είπε η Θεοτόκος σε όνειρα πολλών ατόμων κι ο Άγιος Ραφαήλ: «δεν ήρθε
η κατάλληλη στιγμή για να υποδείξει το ακριβές σημείο, περιμένει η Θεοτόκος το
κατάλληλο πρόσωπο, που θα σκάψει, όχι που θα ονειρευτεί. Υπάρχει και μια άλλη
κρύπτη, αυτά τα έκρυψαν εκεί που ενταφίασαν τους μάρτυρες, μετά τον ενταφιασμό,
σ’ αυτή την κρύπτη υπάρχουν τρία εικονίσματα, το ένα είναι ο Άγιος Ιωάννης ο
θεολόγος, το άλλο ο Άγιος Νικόδημος, το άλλο δεν θυμάμαι, όταν ξύπνησα το
ξέχασα.
Υπάρχει
ένα εγκόλπιο με ασημένια αλυσίδα του Αγίου Ραφαήλ, κι ένα κομμάτι ύφασμα από
σκισμένο εσώρουχο ανώμαλα ξεσκισμένο, το οποίο σήκωσε επάνω μία καλόγρια, η
οποία ήταν η Θεοτόκος και θρυμματιζόταν, ήταν κοκαλιασμένο από ξερό αίμα και
λέει : «είναι από το σκισμένο εσώρουχο του Αγίου Ραφαήλ, το βουτηγμένο στο
μαρτυρικό του αίμα, όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή για να γίνει η εκσκαφή, θα
υποδείξω το ακριβές σημείο και περιμένω το κατάλληλο πρόσωπο που θα σκάψει».
Τώρα πιο είναι αυτό το κατάλληλο πρόσωπο που θα σκάψει και στις δύο αυτές κρύπτες,
η Παναγία το ξέρει, οι Άγιοι και ο Θεός.
Εύχομαι
να είσαστε όλοι γεροί, σιδερένιοι και παρόντες όταν θα βρεθεί η κρύπτη, γιατί
θα γίνουν πολλά θαύματα τότε, όπως είπε η Παναγία: «όταν βρεθεί η κρύπτη, θα
βουίξει ο κόσμος, εκτός από την εικόνα μου, περιέχει ακόμα και αυτοκρατορικά
κειμήλια». Είπε ο εξομολόγος μου, πιθανόν κανένα χρυσόβουλο, αλλά λένε μερικοί
ιστορικοί, όχι όνειρο αυτό, ότι πριν πολιορκήσει ο Μωάμεθ την Κωνσταντινούπολη,
ο αυτοκράτορας έστειλε πολλά τιμαλφή του παλατιού στη Λέσβο, που ήταν ελεύθερη,
διότι ο Γατελούζος ο Νικόλαος, όχι αυτός που πρόδωσε, ο αδελφός του, ήταν
πεθερός του, και επειδή ο Άγιος Ραφαήλ, όπως λένε τα όνειρα, όταν πολιόρκησε ο
Μωάμεθ τη Λέσβο, ήταν μέσα στο κάστρο, ήταν λεβέντης ο Άγιος Ραφαήλ και
εμψύχωνε τους στρατιώτες, και είχε σχέσεις φιλικές με τους πρίγκηπες, ίσως να
είναι αυτά γιατί είπε η Θεοτόκος: «όταν βρεθεί η κρύπτη, θα βουίξει ο κόσμος.
Περιέχει την εικόνα μου και τα εκκλησιαστικά κειμήλια, περιέχει ακόμα και
αυτοκρατορικά κειμήλια, περιμένω το κατάλληλο πρόσωπο που θα σκάψει».
Εύχομαι
να είσθε όλοι γεροί και παρόντες όταν θα βρεθεί η κρύπτη, σας εύχομαι δε οι
άγιοι να μεσιτεύουν στον Κύριο για την υγεία σας, για ότι ποθεί η χριστιανική
σας καρδιά, ακόμα να μεσιτεύουνε για την Πατρίδα μας, την γλυκιά Ελλάδα μας,
αυτό το παγκόσμιο αγωνιστικό σύμβολο της λευτεριάς, που αγωνίζεται και
θυσιάζεται και δυστυχώς οι ισχυροί της γης, δεν αναγνωρίζουν τις θυσίες της, το
εύχομαι με όλη μου τη καρδιά, σαν φιλόπατρις που είμαι και σαν μικρασιάτισα που
είμαι, που ξέρω ότι ο ελληνικός στρατός στη Μικρά Ασία, δεν νικήθηκε, γιατί
πολέμησε παλικαρίσια, όπως ξέρουν να
πολεμούν οι έλληνες, ο ελληνικός στρατός προδόθηκε απάνθρωπα από τους ισχυρούς
τότε συμμάχους μας, γιατί είχα και θείο αξιωματικό στο πόλεμο και ξέρω με κάθε
λεπτομέρεια από τη Μικρασιατική καταστροφή.
Σας
ευχαριστώ με όλη μου τη καρδιά που ακούσατε την αφήγηση μου και σας εύχομαι
κάθε ευτυχία, υγεία και κάθε ευτυχία.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΚΤΟΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:
Η κ. Βασιλική Ράλλη γεννήθηκε στη Θερμή της Λέσβου λίγους μήνες μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Κατάγεται από τα Μοσχονήσια της Μικράς Ασίας. Ο πατέρας της, Νικόλαος Μαραγκός, έμεινε αιχμάλωτος στους Τούρκους, ενώ η μητέρα της ήλθε προσφυγοπούλα στη Λέσβο, διαφεύγοντας ως εκ θαύματος τη σφαγή τον τραγικό Σεπτέμβρη του 1922.
Η κ. Βασιλική Ράλλη απεφοίτησε από το Ανώτερο Παρθεναγωγείο και τη Γαλλική Σχολή της Μυτιλήνης.
Αν και από νωρίς ασχολήθηκε με την ποίηση, ωστόσο τα τελευταία χρόνια μάς έδωσε υπέροχα δείγματα πεζογραφίας, στα οποία είναι διάχυτη η αγάπη της, η νοσταλγία κι ο βαθύς πόνος για την αξέχαστη πατρίδα της, αλλά και η βαθιά της πίστη και ευλάβεια στο Θεό και τους Αγίους.
Το συγγραφικό της έργο περιλαμβάνει τα εξής βιβλία: «Καρυές, ο λόφος των Αγίων», «Πατρίδα αξέχαστη Μικρά Ασία», «Πηνελόπη»,«Το Προσφυγόπουλο» και την ποιητική συλλογή «Ψυχής αντίλαλοι».
Η Βασιλική Ράλλη είναι η πρώτη που δέχθηκε σε ενύπνιο τις υποδείξεις του Αγίου Ραφαήλ σχετικά με την αποκάλυψη των λειψάνων μέσα στο κτήμα της και μέχρι σήμερα αποτελεί την κύρια και πιο αξιόπιστη πηγή πληροφοριών γύρω από το «Θαύμα της Θερμής».
ΕΡ.: Παρατηρείται στις μέρες μας μία προσπάθεια ελληνοτουρκικής προσέγγισης. Ως Μικρασιάτισσα, πώς κρίνετε αυτήν την κίνηση;
ΑΠ.: Η ζωή μου ολόκληρη είναι μια συνεχής μαρτυρία της μικρασιάτικης καταγωγής μου.
Σε κάθε μικρή ή μεγάλη ευκαιρία που μου παρουσιάζεται δεν παύω να διακηρύττω και να ομιλώ για τη μικρασιατική γη των πατέρων μας.
Λες και φοβάμαι μη την ξεχάσει κανείς ή αμφισβητήσει την ελληνικότητά της. Τι κι αν γεννήθηκα στη Θερμή της Λέσβου? είμαι Μικρασιάτισσα.
Είμαι ο σπόρος που κυοφορήθηκε μες στ αγιασμένα χώματα της γης αυτής της Επαγγελίας, της ποτισμένης με ιδρώτα και αίμα ελληνικό, της σπαρμένης από τα ιερά κόκκαλα χιλιάδων μαρτύρων και ηρώων.
Είμαι από τη γη που έκρυψε στα έγκατά της τόσα κορμιά αδικοσκοτωμένων Ελλήνων.
Έζησα το δράμα της προσφυγιάς και του ξεριζωμού, ακούω τώρα στα υστερνά μου χρόνια να γίνεται λόγος για τη λεγόμενη ελληνοτουρκική φιλία.
Αρχικά κρίνω την κίνηση αυτή θετική. Διότι, τους γειτονικούς λαούς γενικότερα, και τους Έλληνες με τους Τούρκους ειδικότερα, δεν πρέπει να τους χωρίζει το μίσος, αλλά να συμβιώνουν ειρηνικά.
Είναι ευχάριστο να συνυπάρχουν αυτοί οι δυο λαοί, γιατί έχουν συμβίωσει ειρηνικά και στο παρελθόν κι έχουν δεχθεί τα ίδια δεινά και τις ίδιες λαχτάρες.
Παρ όλα αυτά, θεωρώ πως οι Έλληνες πολιτικοί θα πρέπει να είναι προσεκτικοί, για να μη δημιουργηθούν προβλήματα στα εδαφικά δικαιώματα και στα συμφέροντα της Ελλάδας για να μην προδοθεί η ιστορία του τόπου μας.
ΕΡ.: Ποια θεωρείτε πως ήταν η προσφορά των Μικρασιατών στην ελλαδική κοινωνία;
ΑΠ: Η Μικρασία την περίοδο εκείνη, πριν την Καταστροφή, είχε μία σπουδαία άνθιση σε πολλούς και διάφορους τομείς.
Θα έλεγα πως έδινε την εικόνα μιας ευρωπαϊκής χώρας, πολύ πριν η Ευρώπη αποκτήσει την αίγλη που απέκτησε.
Οι Μικρασιάτες, διωγμένοι σαν διαβατάρικα πουλιά, μπορεί τα υπάρχοντά τους να τα εγκατέλειψαν, καθώς βίαια εκδιώχθηκαν, μπορεί να άφησαν στα βάθη της Ανατολής γονείς και παιδιά, όμως μαζί τους κουβάλησαν μια ιστορία, έναν πολιτισμό, μια κουλτούρα, μια αρχοντιά κι αυτούς τους σπόρους τους φύτεψαν στη γη της μητέρας Ελλάδας, με αποτέλεσμα να συμβάλουν σε μια ιστορική αναγέννηση της χώρας μας, της οποίας τα πλήρη ευεργετικά αποτελέσματα δεν έχουμε ίσως δει ακόμη.
Η προσφορά των Μικρασιατών στην ελλαδική κοινωνία ήταν ιδιαίτερα σημαντική.
Είναι και ιστορικά αποδεδειγμένο ότι οι Μικρασιατές ανέπτυξαν οικονομικές, εμπορικές, επιστημονικές και πολιτισμικές δραστηριότητες, οι οποίες βοήθησαν στην πρόοδο του ελληνικού κράτους τον 20ο αιώνα.
Ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας, έστω κι αν λύγισε προσωρινά κάτω από το βάρος του σταυρού που σήκωσε, διωγμένος βίαια από τη γη των πατέρων του, δεν έσκυψε το κεφάλι στην καταφρόνια.
Αλλά με την εξυπνάδα, τη δραστηριότητα και την εργατικότητα που τον χαρακτήριζε κατόρθωσε γρήγορα να ορθοποδήσει και να συμβάλει σημαντικά στην πρόοδο του ελληνικού κράτους.
ΕΡ.: Τον τελευταίο καιρό όλοι έκθαμβοι παρατηρήσαμε πως η Ελληνική Kυβέρνηση δε χαρακτήρησε με Προεδρικό Διάταγμα τη Μικρασιατική Καταστροφή ως γενοκτονία. Mονολεκτικά ποια είναι η γνώμη σας;
ΑΠ.: Θεωρώ ότι αυτό ήταν μεγάλο λάθος των πολιτικών μας, δεδομένου ότι υπήρξε γεγονός αποδεδειγμένο και πανθομολογούμενο η γενοκτονία των Ελλήνων Μικρασιατών, κι όχι μονάχα των Αρμενίων.
ΕΡ.: Πριν από τη δεκαετία του 70 η Λέσβος ήταν γνωστή ως το νησί δίπλα στην Τουρκία, ενώ στις τελευταίες δεκαετίες είναι πλέον γνωστό ως το νησί των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης. Πώς αισθάνεστε γι αυτήν την εξέλιξη, εσείς που είστε ένας από τους πρωτεργάτες της υπόθεσης των Καρυών της Θερμής;
ΑΠ.: Αισθάνομαι ξεχωριστή συγκίνηση, ως το πρόσωπο που έχω ζήσει από την αρχή αυτήν την ιερή υπόθεση και πίστεψα ακράδαντα στην αγιότητα αυτών των μαρτύρων? αλλά, και ιδιαίτερα, ως ιδιοκτήτρια του ελαιοκτήματος μέσα στο οποίο έλαβαν χώρα όλες οι ιερές ευρέσεις.
Δοξάζω το Θεό και ευχαριστώ τους αγίους που επέλεξαν κι εμένα, ώστε να συμβάλω κι εγώ ταπεινά στην αποκάλυψή τους.
--------------------
Το ιστορικό με βάση όσα αναφέρονται στα βιβλία της Ιεράς Μονής του Αγίου Ραφαήλ
Στον Ιερό αυτόν τόπο των Καρυών ήταν το ελαιόκτημα του Τούρκου άρχοντα Χασάν - Βέη, μέσα στο οποίο υπήρχε ενα ερημοκκλήσι στο όνομα της Παναγίας, που είχει μόνο έναν γέρικο πρίνο και ενα σπασμένο μάρμαρο που χρησιμοποιούσαν ως Αγία Τράπεζα. Οι κάτοικοι της Θέρμης απο παράδοση συνήθιζαν να ανεβαίνουν κάθε Λαμπροτρίτη και να κάνουν αυτή την πανηγυρική λειτουργία ,χωρίς να τους εμποδίζει διόλου ο Τούρκος ιδιοκτήτης του κτήματος.
Η συχνότητα με την οποία έβλεπαν υπερφυσικά φαινόμενα οι Θερμιώτες ήταν συχνότατη και γνωστή πια σε όλο το νησί. Τέτοια φαινόμενα βίωσαν και άλλοι κάτοικοι της Λέσβου.Μετά την Μικρασιατική καταστροφή, το τουρκικό ελαιόκτημα περιήλθε στην προσφυγική οικογένεια Μαραγκού, και τον Ιούνιο του 1959, για να εκτελέσουν ενα τάξιμο της μητέρας τους Αγγελικής ,ζήτησαν απο τον Μητροπολίτη κ.Ιάκωβο άδεια για να κτίσουν ένα Εκκλησάκι.
Την προηγούμενη μέρα, είχαν ανεβή επάνω ο Αγγελος Ράλλης με τον Δούκα Τσολάκη και τον οικοδόμο Ιωάννη Ψαρρό γιά να συνεννοηθούν επί τόπου. Θα έκτιζαν το Εκκλησάκι στη θέση ακριβώς όπου ήταν τα ερείπια από το παλιό Ερημοκλήσι. Ο Τσολάκης ανέλαβε να ισοπεδώσει μόνος του τον χώρο και να ανοίξει τα θεμέλια.
"Τη Δευτέρα λοιπόν χάραξε το σχέδιο και προγραμμάτισε το σκάψιμο γιά την επομένη. Μπροστά από την παλιά Αγία Τράπεζα εξείχε από το χώμα η κορυφή μιας πέτρας που έπρεπε να βγεί. Πολλές φορές στο παρελθόν είχε σκοντάψει πάνω της, αλλά προσπαθώντας να τη βγάλει, έβλεπε ότι ήταν χωμένη βαθειά στη γη και δεν την πείραζε. Τώρα όμως δεν χωρούσε αναβολή.
Πραγματικά την άλλη μέρα, 23 Ιουνίου, άρχισε τις εργασίες γιά το άνοιγμα των θεμελίων. Οταν έβγαλε την πέτρα που εξείχε, διαπίστωσε με έκπληξη ότι είχε ένα με ένάμισυ μέτρο ύψος και ότι δεν ήταν από την περιοχή, αλλά ξένη, "σαρμουσακόπετρα" όπως λένε στην τοπική διάλεκτο. Αποκάτω υπήρχε μια μικρή στρογγυλή κολωνίτσα σπασμένη, που στηριζόταν πάνω σε μια πλάκα.
Κτυπώντας την πλάκα με τον κασμά, άκουσε ένα υπόκωφο κρότο. Ένιωσε ένα περίεργο αίσθημα χαράς. «Ή σε πηγάδι έπεσα ή σε θησαυρό» μονολόγησε. «Την άνοιξα, αλλά είδα σκοτάδι, αφηγείται ο ίδιος.Την ίδια ώρα με κτύπησε μια ευχάριστη μυρουδιά. Κολώνια δεν έχω, για να μυρίζει· από που προέρχεται αυτή η μυρουδιά, αναρωτήθηκα. θα θυμιάζουν ως φαίνεται οι γυναίκες στο χωριό και την φέρνει ο αέρας ως εδώ.
Εκείνη την ώρα ήρθε ο οκτάχρονος γιος μου ο Δημητράκης με το μεσημεριανό φαγητό. Ήταν ο πιό κατάλληλος γιά να κατεβή στο μικρό σκοτεινό άνοιγμα. Πρώτα έριξα μια πέτρα στο κενό και με τον κρότο που έκανε βεβαιώθηκα ότι είχε μικρό βάθος και δεν υπήρχε νερό. Έπιασα τότε τον μικρό από τους ώμους και τον κατέβασα από το μικρό άνοιγμα.
Με τα λεγόμενα του ο Δημητράκης μου έδωσε να καταλάβω ότι πρόκειται γιά τάφο. Μεγάλωσα το άνοιγμα γύρω στο ένα μέτρο πλάτος και χρησιμοποιώντας γιά λοστό ένα ξύλο σήκωσα την πλάκα και αντίκρισα ένα ανθρώπινο σκελετό...».
Μια μαύρη πάχνη σκέπαζε όλα τα οστά και, μόλις διαλύθηκε στο φύσημα του αέρα, φάνηκαν κατακίτρινα. Ο νεκρός είχε τα χέρια σταυρωμένα, με λυγισμένα τα δάκτυλα. Το κεφάλι, αποκομμένο από το υπόλοιπο σώμα, απείχε περίπου μια πιθαμή. Το κάτω σαγόνι έλειπε και στη θέση του υπήρχε ένα κεραμίδι με τρείς βυζαντινούς σταυρούς χαραγμένους. Για προσκέφαλο είχε μια λιγδόπετρα.
Ο τάφος ήταν φτιαγμένος στα πλάγια με πέτρες και στον πυθμένα με κόκκινες πλάκες. Ανάμεσα στις πέτρες, κεραμίδια παλιάς εποχής μαυρισμένα, μάλλον από φωτιά. Στο κεφάλι και στα πόδια του νεκρού ο τάφος σχημάτιζε καμάρα και στη μια πλευρά είχε μια θυρίδα με ένα χωματένιο καντήλι.
Η ευωδία συνέχισε να βγαίνει κατά κύματα. Προσπάθησε με το φτυάρι να βγάλει τα οστά, αλλά κατά παράδοξο και ανερμήνευτο τρόπο δεν μπορούσε να βάλει κανένα στο φτυάρι. Με πολλά ερωτηματικά κατέβασε και πάλι το γιό του στον τάφο. Το παιδάκι έπιασε με τα χεράκια του ένα-ένα όλα τα οστά, και ο ίδιος από πάνω τα έπαιρνε και τα έβαζε πάνω σε ένα σακί στη ρίζα ενός δέντρου.
Το βράδυ κατέβηκε στο χωριό, πήγε στο καφενείο, όπου και συνάντησε τον Αγγελο Ράλλη. "Τι γίνεται Δούκα; ρωτάει ο Αγγελος. Κοντεύεις να τελειώσεις με τα θεμέλια;". "Αύριο μεθαύριο τελειώνω, αφεντικό" απάντησε ο Τσολάκης και του εξιστόρησε την ανακάλυψη του τάφου πάνω στις Καρυές.
Το είπαν στον εφημέριο της Θερμής π. Ευθύμιο Τσόλο και σε άλλους ντόπιους θερμιώτες. Κανένας όμως δε θυμόταν να έχει ενταφιασθή εκεί χριστιανός. Όλοι τους απαντούσαν "Πως θα πήγαιναν να θάψουν χριστιανό μέσα στο κτήμα του Χασάν-εφέντη που ήταν ο φόβος και ο τρόμος όλων;".
"Έτσι αφεντικό και επιστάτης δεν έδωσαν καμιά απολύτως προσοχή στα οστά που βρέθηκαν. Αντίθετα, η Βασιλική Ράλλη με τη μητέρα της συγκινήθηκαν ιδιαίτερα. "Μας βάραινε ο καημός του συχωρεμένου του πατέρα μου, εκμυστηρεύθηκε η Βασιλική, που δεν τον ενταφιάσαμε όπως αρμόζει σε χριστιανό, αφού χάθηκε αιχμάλωτος στους Τούρκους.
Σκεφθήκαμε λοιπόν να κάνουμε το χρέος μας απέναντι στον άγνωστο νεκρό· με την πρώτη ευκαιρία να τα πλύνουμε και να πούμε στον παπά του χωριού μας να τα διαβάσει. Πιστεύαμε ότι ήταν χριστιανού, γιατί είχε το κεραμίδι με τους σταυρούς στο στόμα και ήταν θαμμένος μέσα στο παλιό Ερημοκλήσι μπροστά στην Αγία Τράπεζα. Γιαυτό αυτό και είπαμε στον Τσολάκη να τα προσέχει μέχρι να τα τακτοποιήσουμε.
Εκείνες τις μέρες ανέβηκε στις Καρυές η Θερμιώτισσα Μυρσίνη Ψάνη μαζί με το εγγονάκι της τον Μιχαλάκη. Ξαφνικά το μικρό βλέποντας τα οστά, σαν παιδί που ήταν, πήρε το κρανίο και το πέταξε, με αποτέλεσμα να σπάσει. Ο Δούκας στενοχωρημένος, γιατί θα του ζητούσαν εξηγήσεις, έβαλε τα οστά μέσα στο σακί και τα απόθεσε στη ρίζα ενός διχαλωτού δέντρου γιά μεγαλύτερη ασφάλεια.
Όταν το σκάψιμο των θεμελίων τελείωσε, ο Τσολάκης συνεννοήθηκε με τεχνίτες γιά να αρχίσουν το κτίσιμο. Ο ίδιος συγκέντρωνε πέτρες από την περιοχή τριγύρω και τις κουβαλούσε εκεί με το ζώο. Κάποια στιγμή επιχείρησε να περάσει πηδώντας πάνω από το χαμηλό άνοιγμα του διχαλωτού δέντρου, στη ρίζα του οποίου είχε αφήσει τα λείψανα του άγνωστου νεκρού.
Έμπλεξε το πόδι του στο σακί, σκόνταψε κι έπεσε κάτω. Οργισμένος σηκώνεται, το αρπάζει και το πετάει πέρα φωνάζοντας "Τι λέτε; θα με σκοτώσετε πάνω στις πέτρες;". Πεταμένο το σακί έμεινε μέχρι το δειλινό της ίδιας μέρας.
Την προηγουμένη όμως που είχε ανεβή πάνω ο παπά-Ευθύμιος κι έκανε τον Αγιασμό της θεμελιώσεως, του είχε πεί να τα φυλάξει σε μιαν άκρη, ώσπου να τελειώσει το Εκκλησάκι, να διαβάσει Τρισάγιο και να τα θάψουν πίσω από το Ιερό. Σκέφθηκε λοιπόν ο Δούκας να συμμαζέψει το σακί.
"Καθώς έσκυψα" αφηγείται ο ίδιος "νόμιζες πως με πιάσαν δύο χέρια από τους ώμους και με ταρακούνησαν γερά σαν να με διαπερνούσε ηλεκτρικό ρεύμα. Σκυφτός όπως ήμουν, γυρνώ προς τα πίσω σαστιμένος, αλλά δεν είδα κανέναν. Ξαναεπιχειρώ... τα ίδια! Τολμώ γιά τρίτη φορά... τίποτα!
Μια αόρατη δύναμη με εμπόδιζε να αγγίξω το σακί. Περίεργο πράγμα, μονολόγησα και έκανα το σταυρό μου μετά από εικοσιτρία ολόκληρα χρόνια. Τότε ένιωσα ότι η ανεξήγητη αυτή δύναμη έπαψε να με εμποδίζει, πήρα το σακί και το κρέμασα σε μιά ελιά. Απο το μυαλό μου πέρασε η σκέψη ότι εκείνος ο νεκρός θα ήταν δίκαιος άνθρωπος".
Λίγες μέρες αργότερα γίνεται και άλλο θαύμα από τον άγνωστο Αγιο. Η Βασιλική Ράλλη υπέφερε αρκετό καιρό από το στομάχι της. Ό,τι φάρμακα κι αν έπαιρνε, δεν έβλεπε καμιά βελτίωση, και η εγχείρηση ήταν αναπόφευκτη. Μόλις όμως πληροφορήθηκε το θαύμα του Αγίου στην Παρασκευή Δουργκούνα, ανέβηκε με την Μαρία Τσολάκη στις Καρυές και παρακάλεσε με δάκρυα τον Αγιο να την θεραπεύσει.
Όταν κατέβηκε στο χωριό, ο άντρας της και η μητέρα της την μάλωσαν, που πήγε στο βουνό και ταλαιπωρήθηκε, ενώ είχαν προγραμματίσει να κάνουν την επομένη μια σειρά ιατρικών εξετάσεων στη Μυτιλήνη. Εκείνη στενοχωρήθηκε πολύ και με κλάματα έπεσε να κοιμηθή.
Μόλις την πήρε ο ύπνος, βλέπει ένα μοναχό με γλυκύτατη και ασκητική μορφή να στέκεται στο πλάι της."Μην κλαίς. Εμένα με έσφαξαν γιά τον Χριστό, ας σε μάλωσαν και σένα γιά χάρη μου. Θα αποδείξω μια μέρα σε όλους ότι έχουν άδικο. Τα οστά που βρήκατε είναι δικά μου, είμαι άγιος και θα κάνω πολλά θαύματα. Που πονάς, παιδί μου ;". "Στο στομάχι μου" απαντά η Βασιλική.
Απλώνει τότε το χέρι του και την σταυρώνει τρεις φορές λέγοντας: "Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος... Βασιλική, είσαι καλά. Προχώρει, μη δειλιάζεις, κι εγώ θα μεσιτεύω στον Κύριο γιά σένα". Την ίδια στιγμή ξύπνησε κι έκανε το σταυρό της με δάκρυα ευγνωμοσύνης. Η γαλήνια μορφή του Αγίου ήταν βαθειά αποτυπωμένη στο νου της.
Το πρωί σαν ξημέρωσε, διηγήθηκε το θαύμα στους δικούς της. Εκείνοι δεν πίστεψαν ότι έγινε καλά και επέμεναν να κάνει τις εξετάσεις. Η Βασιλική όμως ήταν υπερβέβαιη γιά την ευεργεσία και τους αγνόησε. Πραγματικά, από τότε μέχρι σήμερα, μετά από τόσα χρόνια, δεν την ξαναενόχλησε το στομάχι της κι ούτε χρειάστηκε να πάει σε γιατρό η να πάρει φάρμακα.
Μετά τη θαυμαστή θεραπεία της, ανέβαινε σχεδόν κάθε μέρα στις Καρυές και προσευχόταν. Ασπαζόταν το κασονάκι όπου είχαν τοποθετήσει τα λείψανα και θερμοπαρακαλούσε: "Ποιός είσαι, άγνωστε μου Αγιε; Σε πιστεύω με όλη μου την καρδιά. Πες το όνομα σου να το δοξάσουμε όπως σου αξίζει".
Μια νύχτα λοιπόν ξαναείδε στον ύπνο της τον μοναχό με την χαρακτηριστική επιβλητική φυσιογνωμία."Είμαι ο οσιομάρτυς Ραφαήλ, της λέει. Δικά μου είναι τα οστά που βρέθηκαν. Ζούσα στο Μοναστήρι των Καρυών και με έσφαξαν οι Τούρκοι, αφού προηγουμένως με βασάνισαν σαν τον Χριστό. Είμαι άγιος και θα κάνω πολλά θαύματα". Ξύπνησε και θυμόταν καλά το όνομα: Ραφαήλ, θα ήταν τρείς η ώρα.
Από τη συγκίνηση και τον ενθουσιασμό της ξύπνησε και τον άντρα της να του το πει. Το πρωί το συζήτησαν και με τη μητέρα της. Την συμβούλεψαν να μην πει λέξη σε κανένα, γιά να μην τους σχολιάζουν στο χωριό. Μετά από λίγο, την ώρα που έτρωγαν το πρωινό τους, ήρθε οτό σπίτι τους η Μαρία Τσολάκη και κοντοστεκόταν σαν να ήθελε κάτι να τους πει.
"Τι είναι, Μαρία; Μην είδες πάλι εκείνον τον πάπαδο;" την πείραξε ο Αγγελος, γιατί έτσι έλεγε η Μαρία τον κληρικό που είχε δει ακέφαλο πάνω στις Καρυές, επειδή ήταν υψηλόσωμος. "Όχι, Αγγελε. Μόνο είδα την ίδια μαυροφόρα γυναίκα, την Παναγία, και μου είπε ότι το όνομα εκείνου του παπά είναι Ραφαήλ".
Ακούγοντας τα λόγια της, έμειναν και οι τρεις άναυδοι. "Τι πάθατε, Αγγελε; Εγώ στα αλήθεια είδα την Παναγία και μου είπε τρεις φορές το όνομα". "Σε πιστεύω, Μαρία, αποκρίθηκε ο Αγγελος, γιατί το ίδιο όνομα έμαθε και η Βασιλική απόψε το βράδυ. Είμαστε ξυπνητοί από τις τρεις τα χαράματα και, τώρα μόλις, πάλι την ίδια συζήτηση είχαμε. Αν μεσολαβούσε λίγη ώρα και κατέβαινα στην αγορά χωρίς να με προλάβεις, θα έλεγα ότι είχατε συνεννοηθή. Ενώ τώρα είναι ολοφάνερο πως κάτι σπουδαίο έγινε και στις δυό σας. Αλλά πες μας τι ακριβώς είδες".
"Χθες το απόγευμα ανεβήκαμε με την γυναίκα σου την Βασιλική και τον γιο μου τον Παναγιώτη στις Καρυές να ανάψουμε τα καντήλια. Πλησιάζοντας στο Εκκλησάκι, μου λέει το παιδί "Μαμά, στην ελιά έξω από την Εκκλησία κάθεται μια γριούλα και με καλεί με το χέρι της". Εμείς δεν βλέπαμε τίποτε και το ρώτησα που ήταν η γριά. "Μπήκε μέσα στην Εκκλησία" μας απάντησε κι έτρεξε να πάει κι εκείνο μέσα.
Βγήκε όμως έκπληκτο και μας είπε ότι η γριούλα βγήκε από το παράθυρο. Δεν το πιστέψαμε και το μάλωσα, νομίζοντας ότι μας κορόιδευε. Τη νύχτα όμως είδα την Παναγία στον ύπνο μου και μου είπε: "Το παιδί δεν είπε ψέματα, Μαρία. Εγώ ήμουν, και αν το άφηνες μόνο του, θα του έδινα την εικόνα μου στην αγκαλιά του. Εδώ με έχει θαμμένη με τα χέρια του ο πάτερ Ραφαήλ, ο καλόγερος που ζούσε εδώ πάνω και τον έσφαξαν οι Τούρκοι".
Την ίδια στιγμή παρουσιάσθηκε στα δεξιά της ο παπάς εκείνος, τον έδειξε με το χέρι της και μου είπε: "Δικά του είναι τα οστά που βρήκατε. Αύριο να πάς στον παπά-Παχώμιο που είναι στο διπλανό χωριό, να του πείς να ανεβή στο Εκκλησάκι, να λειτουργήσει και να μνημονεύσει τα οστά με το όνομα Ραφαήλ, όχι αγνώστου. Να κάνετε και κόλλυβα. Αν δεν πάς, χειρότερα από τον άντρα σου θα πάθεις!".
Την ρώτησα, γιατί να πάμε στον παπά-Παχώμιο και όχι στον παπά του χωριού μας, και μου απάντησε. "Γιατί είναι καλογερόπαπας". Τρείς φορές είδα το ίδιο όνειρο, γιατί κάθε φορά που ξυπνούσα, ξεχνούσα το όνομα. Που να το θυμάμαι; Μαθές, έχουμε τέτοιο όνομα στο χωριό μας; Την τρίτη φορά μου λέει η Παναγία "Σήκω, κόρη μου, και γράψε το όνομα του, να μην το ξεχάσεις"...".
Δόξασαν το όνομα του Θεού και πήραν την απόφαση να πάνε να ειδοποιήσουν τον ιερομόναχο Παχώμιο, εφημέριο της γειτονικής Κοινότητας των Πύργων. Αλλά η μητέρα της Μαρίας, όταν της το είπαν, αντέδρασε και ξεσήκωσε όλη τη γειτονιά με τις φωνές της. Έτσι, αναγκάσθηκαν να στείλουν τη γειτόνισσα τους Βιργινία Αδάμ.
Ο π. Παχώμιος αμφέβαλε γιά τη γνησιότητα των ονείρων και της είπε "Την Λειτουργία θα σας την κάνω με όλη μου την καρδιά, αλλά μη μου ζητάτε να μνημονεύσω αυτό το όνομα. Χρειάζεται προηγουμένως να πάρω άδεια από τη Μητρόπολη". Ήταν 6 Όκτωβρίου 1959.
Τα ξημερώματα της επόμενης μέρας, που θα τελούσε τη Λειτουργία, είδε το ακόλουθο όνειρο και μάλιστα δε δίστασε να το περιγράψει με γραπτή κατάθεση του προς τον Μητροπολίτη. "Βρέθηκα στο νεόκτιστο Εκκλησάκι του λόφου των Καρυών, που έλαμπε ολόκληρο από φως. Στα αριστερά της Αγίας Τραπέζης είδα ένα κληρικό με άσπρα μαλλιά και γένια που έμοιαζε με τον παπά-Ευθύμιο, τον εφημέριο της Θερμής.
Του λέω "Ούτε ιερό έκανες, αλλά ούτε και νιπτήρα να πλύνω τα χέρια μου". Αμέσως εκείνος άλλαξε όψη και φάνηκε με διαφορετική μορφή· υψηλός, με μαύρα μαλλιά και μαύρα γένια, σοβαρός, επιβλητικός. "Έμαθα ότι ο νέος ασκητής που φανερώθηκε ονομάζεται Ραφαήλ" του είπα, κι εκείνος συμπλήρωσε με έμφαση "Καί η καταγωγή μου εξ Ιθάκης".
"Σκέφτομαι, συνέχισα, να παραγγείλω την εικόνα του στο Αγιον Όρος, όπου αγιογραφούν με ευλάβεια". "Και την Ακολουθίαν μου μαζί" αποκρίθηκε ο "Αγιος". Την άλλη μέρα το πρωί λειτούργησε στο Εκκλησάκι των Καρυών και μνημόνευσε γιά πρώτη φορά το όνομα Ραφαήλ.
"Αν δεν πιστεύετε, είπε στο εκκλησίασμα, αυτές τις γυναίκες που πληροφορήθηκαν το όνομα του Αγίου, πιστέψτε εμένα που βαστώ τα Αγια και τρέμει η γη κι ο ουρανός· Ραφαήλ είναι το όνομα του Αγίου". Εντωμεταξύ μέσα στον Οκτώβριο του 1959 πολλαπλασιάζονται οι εμφανίσεις του Αγίου κατά τις οποίες ο ίδιος φανερώνει το όνομα του σε πολλά πρόσωπα.
Ένας απο αυτούς, ο Κώστας Τσαλίκης, πήγε στο Εκκλησάκι των Καρυών μια εικόνα του Ταξιάρχη γιά αφιέρωμα και άκουσε μια φωνή "Κώστα, Κώστα, το όνομα μου είναι Ραφαήλ!" Τρομοκρατημένος άφησε την εικόνα και έφυγε τρέχοντας γιά το χωριό. Η ανεψιά του εφημερίου της Θερμής π. Ευθυμίου, Μυρσίνη Λυκαρδοπούλου, είδε στον ύπνο της τον "Αγιο αυστηρό να την πιάνει από το χέρι και να επαναλαμβάνει: "Ραφαήλ, Ραφαήλ, Ραφαήλ είναι το όνομα μου! Μην αμφιβάλλεις". Η συνταξιούχος καθηγήτρια Ευγλωττία Σβορώνου, από τους Πύργους, τον είδε μέρα μεσημέρι μέσα στο σπίτι της με λαμπερό μαύρο ράσο, επανωκαλύμμαυχο και κομποσχοίνι περασμένο στο λαιμό.
Συγκλονισμένη η Εύγλωττία πήγε αμέσως στον π. Παχώμιο και του ζήτησε να ανεβούν στις Καρυές, όπου και έψαλαν Παράκληση μπροστά στα λείψανα του Αγίου. Η Μαρία Δουργκούνα είδε στον ύπνο της, στα μέσα Νοεμβρίου 1959, ότι μπήκαν στο σπίτι τους δύο γυναίκες μαζί με ένα μοναχό.
Η μία γυναίκα κρατούσε ένα άρτο και της είπε ότι ήταν η Θεοτόκος, ενώ η άλλη με τον Σταυρό στο χέρι ήταν η αγία Παρασκευή. Ο μοναχός την πλησίασε και την ρώτησε τι βιβλία διαβάζει. "Να διαβάζεις την Αγία Γραφή" της είπε. Εκείνη τότε τον ρώτησε ποιος ήταν, και της απάντησε: "Ο Αγιος Ραφαήλ από την Ιθάκη".






